Ook Brussel keert zich tegen Duitse tol

Lekker scheuren over de Autobahn. Maar buitenlandse auto's moeten binnenkort mogelijk tol betalen. Beeld afp

'Infrastructuurtoeslag'. De Duitsers zouden geen Duitsers zijn als ze niet een mooi, nieuw woord hadden bedacht voor wat in de wandeling gewoon 'tol' heet. Het woord moet de pijn verzachten. Het maakt duidelijk dat de toeslag die de automobilist vanaf 2016 moet betalen rechtstreeks ten goede komt aan de reparatie van wegen en viaducten.

Dat klinkt redelijk en is ook in grote delen van Europa gebruikelijk. Maar de Duitse regering heeft een eigenzinnig concept bedacht voor de tolheffing. Ze wil de Duitse weggebruiker ontzien. Die krijgt de toeslag die hij moet betalen weer terug via een korting op de wegenbelasting. Een gewaagd en zeer omstreden concept. Het komt neer op tolheffing voor buitenlandse automobilisten.

Daarover dreigt een harde botsing met Europa. De Europese Commissie heeft bij monde van voorzitter Jean-Claude Juncker aangekondigd de Duitse tolheffing te willen toetsen. Volgens hem zondigt het concept tegen een van de belangrijkste geboden van de Europese Unie: het non-discriminatiebeginsel. De regeling maakt een onderscheid tussen Duitsers en buitenlanders, en dat mag niet.

Doorprocederen
Duitsland heeft de botsing met Brussel zien aankomen en ingecalculeerd. Politiek Duitsland is zich van meet af aan bewust geweest hoe gevoelig de tol ligt. De minister van verkeer, Alexander Dobrindt, heeft twee jaar lang aan de wet gesleuteld om Europese bezwaren te voorkomen. Daar is hij in de ogen van Brussel niet in geslaagd. De commissie wil desnoods tot aan het Europese Gerechtshof doorprocederen.

Pikant is dat het plan ook in Duitsland zelf omstreden is. De tol voor buitenlanders was voor de Beierse CSU een heilige belofte in de verkiezingsstrijd. Met grote vasthoudendheid heeft verkeersminister Dobrindt die belofte weten door te drukken in de coalitiebesprekingen tussen CDU/CSU en SPD. Angela Merkel had van tevoren nog verklaard zo'n tolregeling niet te wensen.

De bondskanselier is door de knieën gegaan, net als coalitiepartner SPD, aanvankelijk een fel tegenstander. Een kwestie van uitruilen: de SPD kreeg op zijn beurt het minimumloon. Tot woede van de machteloze oppositie. Fractieleider Anton Hofreiter van de Groenen loeide in de Bondsdag: "Dit is een tot wet verheven kreet uit de bierkelder". Collega Gregor Gysi van de Linkspartij: "Met zulke trucs valt het recht niet te misleiden". In de ogen van de oppositie is de tolregeling discriminerend voor buitenlanders, illegaal en ineffectief.

500 miljoen per jaar
Het laatste punt wordt ook door veel verkeersexperts genoemd. De infrastructuur zou van de tol moeten profiteren. Maar de straten en bruggen in Duitsland zijn er zo slecht aan toe dat er jaarlijks 7 miljard euro nodig is voor hun herstel. De 'infrastructuurtoeslag', hebben experts berekend, brengt in het gunstigste geval 500 miljoen euro per jaar op.

Het parlementair goedgekeurde wetsvoorstel ligt nu bij bondspresident Joachim Gauck. Het wacht op ondertekening, maar daar neemt Gauck de tijd voor. Hij laat zijn juridische staf uitvoerig uitpluizen of de wet wel in overeenstemming is met de grondwet. Eerder al had de juridische dienst van het parlement de wet ontraden.

Verkeersspecialisten van het Europese Parlement hebben de bondspresident uitdrukkelijk gevraagd zijn handtekening niet te zetten. In augustus begint de Europese juridische procedure tegen het voornemen van de bondsregering. Het is de vraag of de wet nog wel, zoals beoogd, per 2016 in werking kan treden.

Eventjes over de Autobahn gaat 10 tot 30 euro kosten

De hoogte van de 'infrastructuurtoeslag' is afhankelijk van de cilinderinhoud van de motor en de schadelijkheid van de uitlaatgassen. Grove berekeningen leren dat een en ander neerkomt op gemiddeld 75 euro voor een jaar op de Duitse wegen. Buitenlanders betalen alleen voor de snelwegen en kunnen ook voor tien dagen of twee maanden betalen. De prijzen liggen dan bij circa 10 en 30 euro; een caravan kost extra. Tol betaalt men via internet of bij bezinestations aan de grens. Voor motorfietsen en elektro-auto's hoeft geen tol te worden betaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden