Ook boeren willen geld van de Nam

Een van de gedupeerden steekt zijn hand op tijdens de bijeenkomst over de megaclaim. Beeld ANP

Groningse boeren hebben een stichting opgericht als startschot voor een massaclaim tegen de Nam. Gisteravond kwamen 350 à 400 agrariërs bijeen om de eis tot schadevergoeding te bespreken.

De boerenschade loopt in de miljarden, toch is de schade niet alleen een kwestie van geld, zegt initiatiefnemer en agrarisch ondernemer Alte Hylke Kuipers. "De scheuren zitten niet alleen in de muren maar ook in de mensen."

De Boeren Samen Sterk-avond, georganiseerd door de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) en de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) werd gehouden in Delfzijl. Tijdens de bijeenkomst bespraken de boeren hun ervaringen met het indienen van schadeclaims na aardbevingsschade. De boeren willen tegemoetkomingen voor gescheurde mestkelders, kapotte kavelpanden en verdronken stukken land door bodemdaling. "Het gaat bij een boerenbedrijf al snel om miljoenen euro's schade, het bezorgt ons slapeloze nachten", zegt Kuipers.

Gisteravond is, om iets te bereiken, tijdens de bijeenkomst een stichting opgericht. Daaraan hangt ook een online loket waar melding van schade kan worden gedaan. De meldingen moeten het begin vormen van een massaclaim tegen de Nam.

Collectieve rechtszaak

De Tilburgse hoogleraar massaschade Ianika Tzankova bestudeert massaclaims zoals de boeren die voorbereiden. Daarmee kunnen zij collectief naar de rechter stappen, zegt zij. "Met een massaclaim kunnen de boeren collectief naar de rechter stappen", zegt Tzankova. "De rechter kan dan oordelen of de Nam onrechtmatig heeft gehandeld.

De boer die geld wil zien moet vervolgens individueel een procedure beginnen voor schadevergoeding. Daarin moet de boer aantonen hoe groot de schade is en of die schade door de aardbevingen is veroorzaakt."

De boeren wilden bij elkaar komen, omdat ze de afhandeling van de schadeclaims 'stroperig' vinden. Ze hebben het idee dat ze van het kastje naar de muur worden gestuurd. Toch ging het gisteren om meer, zoals de psychische problemen bij boeren uit het bevingsgebied. "Boeren komen door hun boerentrots niet snel naar buiten met hun ellende. Een psycholoog zullen ze dan ook niet snel opzoeken. Het is belangrijk dat ze problemen met elkaar delen", zegt Kuipers.

De gedupeerde akkerbouwer Berend Jan Westerdijk uit Garsthuizen is het met hem eens: "Het delen van je verhaal geeft je het gevoel dat je er niet alleen voor staat." Om de drempel te verlagen om over hun problemen te praten, deden drie gedupeerde boeren gisteravond hun verhaal.

Onderzoeker agrarische economie aan de Wageningen Universiteit, Bert Smit, lichtte op de bijeenkomst het economisch belang van de sector toe. "De provincie Groningen telt ruim 3000 boeren en tuinders." De sector is zo belangrijk voor de provincie, dat één op de vijf Groningers er een baan aan overhoudt, zegt hij. "Daaronder valt ook degene die in een vrachtwagen aardappels van a naar b brengt."

Tweede Kamer roept Shell op het matje

Mogelijk donderdag al voelt de Tweede Kamer Shell aan de tand over de aansprakelijkheid van het olieconcern voor de schade die is ontstaan door aardbevingen in Groningen. De aanvrager van de hoorzitting, GroenLinks, heeft inmiddels steun van onder meer PVV, CDA, D66, SP, PvdA en ChristenUnie. Aan de orde komt vooral de vraag in hoeverre Shell garanties wil geven dat het meebetaalt aan de compensatie van de schade die is ontstaan door gasboringen en aardbevingen. Afgelopen weekeinde liet directeur Marjan van Loon daarover onduidelijkheid bestaan door te verklaren ze bij Shell daarvoor 'heel hard ons best doen'. Trouw onthulde zaterdag dat het olieconcern afgelopen zomer de aansprakelijkheid voor dochteronderneming Nam introk.

Jesse Klaver (GroenLinks) wil harde garanties van Shell. Beeld ANP

De Kamer wil snel duidelijkheid over de verantwoordelijkheid van Shell en ExxonMobil, de twee eigenaren van de Nam. Het is de bedoeling dat deze week het schadeprotocol klaar is, het draaiboek voor de afhandeling van claims. Daarna praat het kabinet met Shell en Esso over de vraag wie wat gaat betalen. Fractieleider Klaver van GroenLinks: "Wij willen geen zalvende woorden, maar harde garanties van Shell. Het bedrijf heeft jarenlang dikke winst gemaakt."

Wie draait op voor de schade nu Shell afstand neemt van de Nam?

Shell gedraagt zich als de onbegrepen minnaar van Groningen, schrijft columnist Stevo Akkerman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden