Ook bij een afkoelend klimaat kan de zeespiegel flink stijgen

Bij opwarming van het klimaat horen smeltende ijskappen en een, als gevolg van dat smeltwater, stijgende zeespiegel. Bij afkoeling van het klimaat zou je het omgekeerde verwachten: ijskappen groeien aan en de zeespiegel daalt, doordat veel water wordt onttrokken aan de oceanen en als ijs opgeslagen op Antarctica.

Maar zo voorspelbaar heeft de natuur zich in het verleden niet altijd gedragen, blijkt uit internationaal onderzoek in het Zuidpoolgebied, waaraan ook Nederlanders deelnamen. Terwijl de ijskap op de Zuidpool groeide, daalde het oceaanpeil daar niet maar steeg het juist. Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, de Universiteit Utrecht en de TU Delft leggen in het blad Nature Geoscience uit hoe dat kan.

Het klimaat op Antarctica veranderde 34 miljoen jaar geleden van gematigd zonder veel ijs naar een poolklimaat. Als gevolg van die dalende temperaturen groeide de ijskap snel en daalde de zeespiegel wereldwijd met 60 tot 80 meter. Maar uitgerekend rond Artarctica, zo ontdekten de onderzoekers tot hun verbijstering, stéég het zeepeil juist. En geen klein beetje maar met wel 150 meter.

De belangrijkste geofysische verklaring die de onderzoekers voor deze 'regionale' zeespiegelstijging kunnen geven, is de aantrekkingskracht (gravitatie) van die enorme massa landijs op het omringende zeewater: massa trekt massa aan. Ook heden ten dage vertoont de zeespiegel grote regionale verschillen.

Het is volgens de onderzoekers zelfs onmogelijk om wereldwijd te spreken over een uniforme zeespiegeldaling of -stijging. Daarvan was in het verleden geen sprake en evenmin nu of straks. Dat is een belangrijk gegeven voor toekomstigde klimaatscenario's.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden