Ook bij de lokale Britse verkiezingen draait alles om het verfoeide B-woord

Boris Johnson roept op de Conservatieven niet af te straffen. Beeld Photo News
Boris Johnson roept op de Conservatieven niet af te straffen.Beeld Photo News

De brexit dreigt vandaag ook de lokale verkiezingen te beheersen. Voor Britten is dit een kans de regering af te straffen.

Grote delen van Groot-Brittannië gaan vandaag naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen. De verkiezingen lijken uit te draaien op een deceptie voor de Conservatieve Partij van premier Theresa May, die afgestraft dreigt te worden voor de brexit-impasse. Want hoewel het bij gemeenteraadsverkiezingen vooral gaat over hoe vaak het vuilnis wordt opgehaald, hoe de wegen zijn onderhouden en of het plaatselijke ziekenhuis een uitbreiding verdient, draait ook in dit geval alles weer om het verfoeide B-woord: de brexit.

Deze verkiezingen zijn voor veel Britten de eerste kans om af te rekenen met de regering. Miljoenen brexit-stemmers zijn woedend dat het VK, bijna drie jaar na het referendum, de EU nog altijd niet heeft verlaten. En dus zijn er zorgen in Downing Street. Want een groot verlies bij deze verkiezingen zal de machtsbasis in tientallen gemeenten flink verkleinen. Zelfs Boris Johnson, voormalige minister van buitenlandse zaken en fel criticus van May, riep in zijn column in The Daily Telegraph op ‘hardwerkende Conservatieve gemeenteraadsleden niet te straffen’ voor het feit dat de brexit nog niet voltooid is.

Conservatieve gemeenteraadsleden zelf vrezen desondanks voor een flinke oorwassing. “Het is vooral kunst het zo min mogelijk over de brexit te hebben als ik met kiezers praat”, zegt Robert Smart, Conservatief gemeenteraadslid in Eastbourne. Hij voert campagne om zijn zetel te verdedigen. “Ik probeer het met kiezers vooral te hebben over hoe slecht de Liberaal Democraten onze stad hebben bestuurd de afgelopen jaren, hoe ze te veel geld hebben uitgegeven. Maar dat is, in alle eerlijkheid, lastig.”

Verraden

Smart is zeer uitgesproken pro-brexit en woedend over de manier waarop May de onderhandelingen met Brussel heeft geleid. Dat maakt het voor hem extra ingewikkeld om kiezers te overtuigen opnieuw op de Conservatieven te stemmen. “Ik vind zelf ook dat May moet plaatsmaken. We hebben een andere leider nodig, iemand die de brexit levert.”

En daarin staat hij bepaald niet alleen. Ook Bob Perry, gemeenteraadslid in Havering, wil liefst morgen nog van May af. “Als we niet zorgen dat de brexit er komt, zullen we onszelf de komende generaties in de politieke wildernis terugvinden. We zijn bezig de democratie de nek om te draaien als we de uitslag van het brexit-referendum niet honoreren.”

Hij trok dit weekeinde nog langs de deuren om stemmen te bemachtigen. “Ik belde aan bij een man van 81 jaar. Hij heeft zestig jaar lang altijd op de Conservatieven gestemd. Maar nu zei hij tegen me: ‘ik doe het nooit meer’. Kiezers voelen zich verraden.”

Ook bij de lokale Conservatieve afdeling waar Perry lid is, is het de afgelopen maanden onrustig. Wekelijks stappen er mensen op. “We zijn met 150 leden, maar we zijn al twintig tot dertig mensen kwijtgeraakt.”

Volgens Perry richt de boosheid zich vooral op May en niet zo zeer op de Conservatieve parlementariërs die voortdurend tegen het brexit-akkoord stemden. “Het akkoord dat nu op tafel ligt, is een halfslachtige vorm van brexit. Kiezers zijn niet gek. Zij willen helemaal uit de EU, niet half.”

Peilingen

In totaal zijn er bijna negenduizend gemeenteraadszetels te verdelen in 259 gemeenteraden in Engeland en Noord-Ierland. Op dit moment hebben de Conservatieven in 163 van die gemeenteraden een meerderheid, maar de verwachting is dat ze flinke verliezen zullen lijden, tot misschien wel duizend gemeenteraadsleden minder dan dat ze nu hebben. Landelijk gezien staan de Conservatieven nu op 27 procent in de peilingen, achter Labour met 30 procent. Bij de verkiezingen in 2017 haalde de regeringspartij van May nog 45 procent van de stemmen.

En daarmee gaat de partij van May een zeer roerige maand tegemoet. Want over drie weken wachten ook nog de Europese verkiezingen.

Lees ook:

Het organiseren van verkiezingen kost zes maanden. In het Verenigd Koninkrijk hebben ze zes weken

Nu de brexit zes maanden is uitgesteld, doet het Verenigd Koninkrijk opeens toch mee aan de Europese verkiezingen. ‘Zombie-verkiezingen’ heten ze al, gedoemd te mislukken.

Politicoloog John Curtice weet één ding zeker: een no deal-brexit wordt het niet

En wéér is de brexit uitgesteld, dit keer tot 31 oktober. In Groot-Brittannië worden ze er tureluurs van. Maar politicoloog John Curtice weet één ding nu wel (bijna) zeker: de kans op een chaotische brexit is teruggebracht tot nul.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden