Het Consult

Ook als je mindert met roken krijg je afkickverschijnselen

Stoptober is bijna voorbij. Beeld AFP

In één keer stoppen met roken, dat is het beste. Maar de afkickverschijnselen dan?

Stoptober, de maand waarin rokers collectief proberen van de sigaret af te komen, is alweer bijna afgelopen. De lezer is waarschijnlijk nog niet zo ver, blijkt uit de vraag die hij voorlegt. De beroemde tactiek van het 'minderen met sigaretten', die is eigenlijk al jarenlang ontmaskerd als een smoesje om gewoon door te paffen, dat weet hij ook wel. Maar hij heeft ergens opgevangen dat zomaar 'cold turkey' stoppen toch ook weer niet de beste oplossing is. Misschien beperkt hij zo wel de afkickverschijnselen.

Bij het Trimbos-instituut houdt arts-epidemioloog Esther Croes het wetenschappelijk onderzoek bij naar effectieve stopmethoden. Ze kan de lezer direct uit de droom helpen: minderen wordt niet aangeraden. "Nederland heeft 3,5 miljoen rokers met allemaal hun eigen persoonlijkheid, per persoon zal het verschillen welke strategie werkt. Maar alle grote onderzoeken wijzen erop dat langzaam afbouwen een stuk minder effectief is."

Inderdaad, de stugge roker kan afkickverschijnselen verwachten. Fysiek zijn die echter van korte duur. "Trillen, plotseling geïrriteerd zijn: het hoogtepunt daarvan ligt op ongeveer drie dagen", zegt Croes. "Na een week is het ergste wel voorbij." Klachten als obstipatie en een verhoogde eetlust, die kunnen wat langer aanhouden.

Niet te vermijden

Met minderen vermijd je deze fase niet. Integendeel. "Neem iemand die afbouwt in drie weken tot nul sigaretten - aan zo'n termijn moet je denken", suggereert Croes. "Die krijgt onttrekkingsverschijnselen, zoals we die klachten noemen, dan juist drie weken lang. Dat maakt stoppen niet makkelijker.

Wat ook al niet helpt, is het gedrag van minderaars. "Mensen die weten dat ze minder sigaretten krijgen dan ze gewend zijn, gaan intensiever roken. Ze inhaleren meer, en nemen per sigaret meer trekjes. Per saldo krijg je dan toch bijna net zoveel nicotine binnen", zegt Croes.

De chemische verslaving is beslissend als tieners beginnen - al na een paar sigaretten weten de hersenen dat de nicotine in de sigaret een instant-beloning oplevert. Het zal de vragensteller niet verbazen dat zijn rookverslaving ook een gedragsaspect heeft. "Met ieder kopje koffie ook een sigaret, of een sjekkie rollen elke keer als je de hond uitlaat", geeft Croes als voorbeeld. Die gewoontevorming belemmert het afscheid van de sigaret. "Ik zou het advies om niet cold turkey te stoppen dan ook anders vertalen", zegt Croes. "Voor veel mensen kan het lonen om je voor te bereiden op een stoppoging. Je kunt denken aan nicotinepleisters of andere medicijnen, of aan een coach. En je hoeft niet per direct te stoppen, je kunt ook een datum prikken."

Initiatieven als Stoptober werken, weet Croes. "Ook voor mensen die in hun eentje stoppen, kan de gedachte dat je wordt gesteund ervoor zorgen dat je het volhoudt." Maatschappelijke initiatieven zijn een van de drie pijlers van de anti-rookbeweging. Croes: "Denk ook aan initiatieven als rookvrije schoolpleinen, aan benzinepompen waar men de rookwaren buiten het zicht van de bezoeker legt." Wetgeving en beleid is een andere pijler, en daarin mag het van Croes nog wel een stapje verder. "Nu wordt bijvoorbeeld maar één stoppoging per jaar vergoed vanuit de basisverzekering. Dat is jammer, wie het niet lukt mag het best nog eens proberen." De verhoging van de accijns waar het nieuwe kabinet aan denkt, valt goed bij Croes, al jaren is bekend dat een hoge prijs mensen afschrikt. Als laatste: zorgverleners als dokters, verpleegkundigen en jeugdzorgwerkers moeten hun 'klanten' vaker wijzen op de voordelen van stoppen.

Zelf een gezondheidsvraag stellen? Mail: gezondheid@trouw.nl. Lees hier meer afleveringen van het Consult.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden