Ouderschapsverlof

Ook al is er vaderschapsverlof, in Nederland zorgen moeders voor de kinderen

Beeld ThinkStock

De zorg voor de kinderen komt nog altijd neer op moeders, blijkt uit onderzoek. Vaders zeggen wel meer te willen zorgen, maar tradities zijn lastig te doorbreken.

Van de wet mag het en toch nemen vaders amper verlof op om voor hun kind te zorgen. Tussen droom een daad zit een groot gat, want veel vaders zeggen wel meer te willen zorgen. 

Dat blijkt uit een rapport dat Rutgers, kenniscentrum seksualiteit, vanmiddag aanbiedt aan minister Wouter Koolmees (D66, sociale zaken en werkgelegenheid). Rutgers analyseerde vier verschillende onderzoeken over dit thema, onder andere van het CBS.

Het grootste deel van de zorg komt nog altijd terecht bij moeders, blijkt uit het rapport. Vrouwen werken veel vaker in deeltijd, nemen twee keer zo vaak ouderschapsverlof op en een op de tien vaders is ook op de dagen na de bevalling niet thuis.

Ouders hebben recht op kraamverlof en, tot hun kinderen acht jaar zijn, op ouderschapsverlof. In 2017 maakte een op de tien vaders geen gebruik van dat kraamverlof, dat toen nog twee dagen behelsde. Sinds dit jaar is dit een werkweek.

Van het ouderschapsverlof maken nog minder vaders gebruik. Elf procent ging tijdelijk minder werken vanwege hun kind, moeders deden dat dubbel zo vaak.

Los van het verlof werken moeders sowieso vaker in deeltijd. Tachtig procent werkt minder dan 35 uur per week, tegenover zestien procent van de vaders.

Moederschapsideologie

Hoe het komt dat vaders minder zorgen? Hoogleraar Renske Keizer van de Erasmus Universiteit wijt het aan ‘de sterke moederschapsideologie’ in Nederland. De moeder wordt gezien als de primaire opvoeder en volgens de hoogleraar is daar een historische verklaring voor.

“In Nederland moesten vrouwen, wanneer zij trouwden of zwanger raakten, zich terugtrekken van de arbeidsmarkt. In de oorlog mochten vrouwen niet werken en in de jaren na de Tweede Wereldoorlog koos Nederland er voor arbeidsmigranten te laten overkomen. En er kwam een minimuminkomen waarvan een gezin kon leven. Zo kon de vrouw steeds voor het gezin blijven zorgen. Het idee van de moeder als hoeksteen van het gezin houdt daarom nu nog deels stand.”

Dat blijkt ook uit de cijfers van het Rutgersrapport. Een kwart van de ruim duizend ondervraagde Nederlanders (mannen en vrouwen) zegt dat vrouwen beter voor baby’s kunnen zorgen dan mannen. Bijna een vijfde vindt de zorg voor kinderen in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de moeder. Zelfs wie dat niet vindt, vervalt toch in traditionele rolpatronen: bij de ouders die een gelijke verdeling van werk en zorg nastreven, heeft maar 1 op de 5 dat ook echt zo geregeld.

Carrière

Opvallend is ook de invloed van de bedrijfscultuur. Werkende vaders die geen kraam- of ouderschapsverlof opnemen doen dat vanwege financiële redenen en omdat ze bang zijn dat het hun carrière schaadt. Dat is tot op zekere hoogte terecht, stelt het rapport. De ideale mannelijke werknemer is constant beschikbaar, die sociale normen heersen nog steeds. Van vrouwen wordt eerder verwacht dat ze verlof opnemen.

Vaders hebben niet het idee dat hun werkgever het belangrijk vindt dat zij het verlof opnemen, blijkt uit recent internationaal onderzoek van MenCare, een coalitie van onder meer Oxfam, Save the Children en Plan Internationaal. De helft van de  ondervraagde Nederlanders zegt dat hun manager vaderschapsverlof geen prioriteit vindt.

Volgens Rutgers is het tijd voor een cultuuromslag. De stichting wil dat mannen meer kunnen zorgen en vrouwen meer kunnen werken.  Sommige bedrijven zijn daar nu al druk mee.

Het rapport noemt Volvo (43.000 werknemers wereldwijd). Daar krijgen vaders sinds dit jaar zes maanden betaald (80 procent) ouderschapsverlof. 

Lees ook: 

Europa geeft jonge ouders langer kraam- en ouderschapsverlof

Ouders hebben recht op langer ouderschapsverlof. Nederland stemde tegen, maar minister Koolmees (sociale zaken) zal de Brusselse richtlijnen ook hier invoeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden