Ook aan net pak zit corrupt luchtje t h e a t e r

AMSTERDAM - Het theateraandeel in het Holland Festival-programma valt ook dit jaar weer zo mager uit, dat het als pure verwennerij aanvoelt wanneer een gezelschap langer dan een of twee avonden te zien is.

De grootste taartpunt is ditmaal gereserveerd voor het Deutsches Theater uit Berlijn, dat woensdagavond in de Amsterdamse Stadsschouwburg met Heinrich von Kleists 'Der zerbrochne Krug' de eerste van drie produkties presenteerde.

Vanavond en morgen volgen 'Die Rede an den kleinen Mann' van Wilhelm Reich en Toergenjevs 'Ein Monat auf dem Lande'.

Vrijwel alle kranten hebben voorafgaand aan het Holland Festival ruim aandacht besteed aan de intendant van het Deutsches Theater, de in 1938 geboren Thomas Langhoff. In Nederland is zijn jongere broer Matthias bekender, maar in (voormalig Oost-)Duitsland schijnt Thomas al ver voor de Wende een glanzende reputatie opgebouwd te hebben als regisseur. Neen, wat hij maakt, is niet vernieuwend, zo begrepen we, maar hij toont zich steeds een groot vakman, met diepgaand begrip voor de tekst en een grote liefde voor acteurs. Bovendien laat hij naar verluidt de politieke actualiteit meeechoen in zijn voorstellingen, echter zonder zich belerend op te stellen. Gaan kijken dus, luidde de conclusie.

Na het zien van zijn enscenering van 'Der zerbrochene Krug' kunnen we melden dat de schrijvers geen woord te veel hebben beweerd: het klopt allemaal, van dat vakmanschap en die liefde en zo. Tweeenhalf uur lang bewezen Langhoffs spelers dat machtsmisbruik waarachtig niet uit de mode is geraakt, sinds Von Kleist in 1808 zijn dorpskomedie uitbracht. Ook zaten er een paar mooie slapstick-grappen in de voorstelling. En toch hadden we er ons meer van voorgesteld.

Dorpsrechter In een met sober houten meubels gestoffeerde rechtszaal, waar door hoge ramen brede banen winters licht naar binnen vielen, waren we getuige van een treffend staaltje rechtspreken door dorpsrechter Adam. Juist vandaag is een staatsvertegenwoordiger, raadsheer Walter, op inspectiebezoek. Dat treft slecht, want de nacht daarvoor heeft Adam zich de kamer van het jonge meisje Eve binnengepraat met de belofte dat hij haar verloofde Ruprecht kan vrijwaren van uitzending als militair naar Batavia. Betrapt, maar niet herkend, door Ruprecht breekt Adam in zijn vlucht een kostbare kruik, terwijl hij ook een paar flinke tikken oploopt. Wanneer Eves moeder de zaak aanhangig maakt, tracht Adam uit alle macht die hij als rechter bezit, de schuld op Ruprechts bord te leggen.

Jorg Gudzuhn wrong zich als Adam letterlijk in bochten, onder zijn kale hoofd zat een groot lijf van elastiek: een boerse clown die per abuis in een toga verzeild was geraakt. Maar al moesten we glimlachen om zijn maffe strapatsen, zijn ondergeschikten kregen er bij de minste aanleiding zo hardhandig van langs dat de willekeur van de macht hier naar onze smaak al te nadrukkelijk geetaleerd werd.

Subtieler en daardoor gevaarlijker was het op het oog redelijke optreden van raadsheer Walter (Klaus Piontek). Dat maakte de scene waarin hij zich door Adam met wijn en kaas liet feteren, extra veelzeggend: onder dat nette pak zat een omkoopbare machthebber. Voor de dorpsbewoners maakt het dus bitter weinig verschil dat de ontmaskerde Adam aan het slot wordt verjaagd; ook aan de nieuwe orde van Walter zit van meet af aan een corrupt luchtje.

Intussen hadden we ook een mooi voorbeeld gezien van de sympathie die Langhoff volgens de berichten koestert voor vrouwen in een mannenmaatschappij: wanneer Eve (Ulrike Krumbiegel) met haar verloofde en diens vader de rechtszaal binnenkomt, lopen ze haar achteloos, bijna als vanzelfsprekend, omver.

Kortom, we begrepen wat Langhoff met dit stuk voorhad en we vonden het zeer respectabel. Maar tussen het glimlachen door hadden we graag af en toe een beetje willen schrijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden