Ooit woonde hij in ons dorp

'Rijwieldiefstal'. Onder dit kopje meldde in maart 1919 De Gooische Post dat de fiets van 'de heer P. Mondriaan uit Blaricum' was gestolen in Laren. Het is de enige keer dat Piet Mondriaan tijdens zijn verblijf van 1914 tot 1919 in Laren en Blaricum de plaatselijke pers haalt. Over zijn werk is nooit geschreven.

Mondriaan deed niet mee aan plaatselijke tentoonstellingen, maar het kwam ook door onbegrip en desinteresse, meent kunsthistorica Caroline Roodenburg-Schadd. En dat terwijl Mondriaan wereldgeschiedenis schreef: zijn werk werd er voor het eerst volledig abstract.

Roodenburg komt met deze anekdote in de catalogus bij de tentoonstelling Mauve tot Mondriaan, t/m 18 mei in het Singermuseum in Laren. Op deze expositie is werk te zien van kunstenaars als Jozef Israëls, Anton Mauve, Jan Sluijters, Bart van der Leck en Piet Mondriaan, die in de periode 1880-1930 in het Gooi werkten.

Mauve schilderde er zijn beroemde heidelandschappen, Sluijters zijn naakten en Mondriaan zijn eerste abstracte doeken.

Mondriaan zat niet voor z'n plezier bij de impressionistische Larense schilders. Hij was liever in Parijs gebleven, waar hij sinds eind 1911 verbleef. Maar tijdens een familiebezoek in 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit en kon hij niet terug.

Er was in die tijd weinig belangstelling voor moderne kunst in het Gooi. Alle aandacht ging uit naar de impressionistische Larense schilders. De expositie laat zien hoe Mondriaan zich daar toch verder heeft kunnen ontwikkelen richting abstracte kunst.

Pas jaren na zijn vertrek drong ook in Laren en Blaricum door dat Mondriaan een pionier was. Over zijn verhuizing naar de VS in 1940 werd volgens Roodenburg met zekere trots bericht dat hij ooit 'in ons dorp' woonde.

Ook in het Singermuseum heeft het impressionistisch kamp nog lang de toon gezet. In de jaren tachtig en negentig ging het museum ook werk van moderne kunstenaars als Jan Sluijters, Gustave de Smet en Bart van der Leck aankopen. Voor Mondriaan was het te laat: zijn werk was onbetaalbaar.

Henny de Lange

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden