'Onzin. Onzin. Alles voor die rotolie, en die werd nog in de fik gestoken'

De grootste bezitsoverdracht uit de geschiedenis van Amerika, noemen Donald L. Barlett en James B. Steele, verslaggevers bij de Philadelphia Inquirer, het. Een overdracht van de middenklasse naar de rijken, en van de middenklasse naar de armen. Ziedaar de ontmanteling van de middenklasse.

'Amerika: wat ging er mis', was de verzamelkop van de negen artikelen in de Inquirer, vrucht van twee jaar reizen. Het resultaat van het onderzoek is huiveringwekkend, stelt Vrij Nederland, dat een selectie maakte uit de tekst en die deze en volgende week publiceert. "Daders en slachtoffers worden in kille en aangrijpende verhalen geetst. Het werd een soort rontgenfoto van een doodziek lichaam."

De wetgevers in Washington hebben de afgelopen jaren de middenklasse van de VS gewurgd met een aantal nieuwe 'spelregels': een nadelig belastingstelsel, stopzetting van ziekte- en pensioenuitkeringen, subsidieverlening aan bedrijven die laagbetaalde banen schiepen, ontwrichting van bedrijven en gemeenschappen, beloning van bedrijven die werkgelegenheid verplaatsten naar het buitenland, financiele beperking van de mogelijkheid om een eigen huis te kopen en hoger onderwijs te volgen.

Het artikel heeft naast de trieste relazen van hard werkende Amerikaanse burgers, die de speelbal werden van kille boekhouderij, speculatie en hebzucht, een hoop cijfertjes over economische groei, belastingdruk en sociale uitkeringen. Zo steeg tussen 1980 en 1989 het gemiddelde jaarinkomen van mensen in de categorie onder de 20 000 dollar (de ondergrens van de inkomens van de middenklasse) met 123 dollar, een groei van 1,4 procent. In diezelfde tien jaar was de salarisstijging onder miljonairs 255 088 dollar, een groei van 49,5 procent. "Om goed te lezen en te bewaren. Amerika is al vaker ons voorland gebleken" , sluit VN de inleiding bij het eerste artikel af.

In VN ook een gesprek met Martha Gellhorn, 83 jaar, begenadigde oorlogscorrespondente en in vrijwel iedere levensbeschrijving aangeduid als 'de derde vrouw van Hemingway'. Het noemen van die aanduiding maakt doorgaans woedeaanvallen in haar los. Zo ook nu weer. "Alsof dat laatste een beroep is. Nooit kom ik van die man af!" En: "Zijn mythical fame achtervolgt me al mijn hele leven, dus noem zijn naam niet in je stuk." Bij het weggaan roept ze de verslaggeefster keihard na: "And cut the man out!"

De vrouw die vanaf de jaren dertig oorlogen verslaat, heeft een weinig verhullend oordeel over tal van die oorlogen. De Golfoorlog: "Onzin, onzin. Alles voor die rotolie, en die werd nog in de fik gestoken ook. Die hele oorlog was absoluut choquerend. George Bush werd erdoor populair, terwijl het mij de juiste reactie had geleken hem op te knopen." De Vietnamoorlog: "Die van napalm afgebladderde gezichten en lichamen, ze gingen onder mijn huid zitten. Ik heb mij nog nooit zo geschaamd, ben nog nooit zo woedend en verdrietig geweest als toen. Die oorlog valt met geen enkele andere oorlog te vergelijken."

Een hoog journalistengehalte in HP/De Tijd. Een drammer, een bullebak, onberekenbaar, iemand met rare streken. Ziedaar enkele meningen over Feike Salverda, alweer exhoofdredacteur van het Amsterdamse kabelstation AT5. En dat zijn dan nog de mensen die willen praten over Salverda. Diewertje Blok, wier eindredacteur hij was bij RTL4, en Lex Runderkamp, eens zijn maatje van Gouden Bergen, bedanken voor de eer.

Erik van Ees vertelt over zijn correspondentenwerk in Zuid-Afrika. "Ik was eens op een bijeenkomst waar bisschop Tutu opriep tot een algemene staking. Volgens de censuur mocht ik dat niet opschrijven, maar zonder het op te schrijven, kon ik het verhaal wel weggooien. Dus schreef ik: 'Bisschop Tutu heeft vandaag een oproep aan de bevolking gedaan, waarvan de inhoud niet meegedeeld mag worden. De wet op de censuur verbiedt te berichten over oproepen tot algemene stakingen.' Dan werd je weer eens naar Pretoria geroepen, en dan dreigden ze wat: 'Meneer Van Ees, u verdraait de feiten, wellicht zullen we uw verblijfsvergunning moeten herzien.' "

En ten slotte de man die voor de een de taalgoeroe is van NRC Handelsblad en voor de ander een muggezifter: mr. J(erome). L(ouis). Heldring. "Je leest wel eens dat de spellingsregeling veranderd moet worden, omdat tegen de huidige regels zoveel fouten worden gemaakt. Dat is een redenering van lik-m'n-vestje. Alsof we het stoplicht moeten afschaffen, omdat velen door het rode licht rijden! Tegen een andere regeling zal ook worden gezondigd. Ik ben niet per definitie tegen spellingsverandering - ik hoop het niet meer mee te maken - maar dan wel met een goede motivering."

De Groene brengt een ode aan Pippi Langkous, bij gelegenheid van het stoppen met schrijven van haar schepper, Astrid Lindgren. Die brengt, stelt de schrijfster van het artikel, met de boeken over Pippi Langkous een ode aan het liegen en aan de fantasie. "Tommy en Anneke zeggen vaak tegen Pippi dat ze jokt en dat dat niet mag. Dan bekent Pippi eerst heel verdrietig haar leugen, om er vervolgens vrolijk een precies tegenovergesteld en net zo ongeloofwaardig verhaal tegenaan te gooien. Op een dag heeft Tommy ineens een rechtvaardiging gevonden voor Pippi's gelieg: 'Pippi jokt niet echt, ze doet alleen maar alsof, ze verzint maar wat . . . ' Pippi kijkt hem peinzend aan en zegt: 'Soms zeg je zulke slimme dingen, dat ik bang ben dat je het nog eens ver zult brengen.' "

HNmagazine zet Michael Jackson op de voorplaat, naar aanleiding van een bespreking binnenin van diens autobiografie Moonwalk. Beetje laat, he. Ook wat aan de late kant is het interview met Andre van der Louw. Verder gesprekken met (voormalige) aids-'buddy's' zoals Harry Rademaker. "In het begin was het moeilijk. Het is zelfs een keer voorgekomen dat ik weg wilde rennen, dat ik echt voelde hoe mijn lijf wilde vluchten. Ik heb me moeten dwingen om te blijven."

Elsevier neemt de prinsen van Oranje onder de loep met als centrale vraag: Mogen ze doen wat ze willen? Over de voorbereiding van 'Alex' op het koningschap, de zorgen om de omvang van het koningshuis, de vechtsportactiviteiten van Maurits en het fraaie fysiek van Johan Friso. Wat dunnetjes, he.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden