Onzekerheid over Trumps milieuschade

Amerikaanse studenten in Marrakesh protesteren tegen Trumps overwinning. Beeld AFP
Amerikaanse studenten in Marrakesh protesteren tegen Trumps overwinning.Beeld AFP

De gedachte dat Donald Trump met handen en voeten is gebonden aan het klimaatakkoord van Parijs is dit weekeinde toch weer gaan wankelen. Die onzekerheid maakt de tweede en laatste week van de VN-klimaatconferentie in de Marokkaanse stad Marrakesh in internationaal politiek opzicht opeens razend interessant.

Christoph Schmidt

De twijfel werd gezaaid door een bron binnen het overgangsteam van aankomend president Trump. Die zei tegen het Britse persbureau Reuters dat de Trump-entourage naarstig zoekt naar sluipwegen om de Amerikaanse handtekening onder 'Parijs' zo snel mogelijk ongedaan te maken.

Het vorig jaar gesloten Parijs-akkoord, waarin bijna tweehonderd landen toezeggingen doen om klimaatverandering tegen te gaan, werd tien dagen geleden van kracht. Een van de regels is dat landen na hun ratificatie zeker drie jaar aan de afspraken zijn gebonden. De regering-Obama ratificeerde afgelopen zomer.

"Het was roekeloos om het Parijs-akkoord nog vóór de verkiezingen van kracht te laten worden", aldus de Trump-bron tegen Reuters. Het zijn woorden die een zekere wraakzucht voorspellen bij het uitgummen van de Amerikaanse handtekening.

In het kort
Trump zoekt een manier om snel van ‘Parijs’ af te komen
Regering van Obama wil nog ‘verantwoordelijkheid nemen’ tot de machtsoverdracht
Deelnemers willen tijdens klimaattop druk uitoefenen op aanstaande president

Snelle uitweg

Als Trump het echt hard wil spelen, kunnen de Verenigde Staten zich terugtrekken uit het 'moederverdrag' uit 1992. Toen werd in Rio de Janeiro de basis gelegd onder de klimaatonderhandelingen die tot het akkoord van Parijs hebben geleid. Dat Rio-verdrag heeft een opzegtermijn van slechts een jaar.

Zo'n stap komt bijna neer op een abrupt weglopen uit de Verenigde Naties, ofwel de wereldgemeenschap. Washington zal dan niet eens meer kunnen aanschuiven bij de jaarlijkse VN-klimaatgesprekken zoals die nu gaande zijn in Marokko.

Oud-klimaatwetenschapper en Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks), die vandaag in Marrakesh arriveert voor wat zijn elfde klimaatconferentie moet gaan worden, acht zo'n drastische opzegging door Washington niet waarschijnlijk. "Je kunt eerder verwachten dat Trump zal proberen het akkoord van Parijs te frustreren. Hij kan bijvoorbeeld fondsen gaan terugtrekken of weigeren een serieus klimaatplan in te leveren."

Maar zelfs een eventuele Amerikaanse sabotage betekent nog niet dat 'Parijs' dood is. "Als één partij zich besluit terug te trekken, staat nog niet het hele verdrag ter discussie", zei de Marokkaanse minister van buitenlandse zaken Salaheddine Mezouar.

De Verenigde Staten zijn goed voor 18 procent van de wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen.

Klimaatscepticus

Tot nu toe lijkt Trump de enige (aankomende) wereldleider te zijn die als klimaatscepticus te boek staat. In 2012 noemde hij de waarschuwingen over klimaatverandering nog een Chinees complot tegen het Amerikaanse bedrijfsleven. Afgelopen week benoemde hij klimaatscepticus Myron Ebell als milieuman in zijn overgangsteam.

In Marrakesh moet komende week blijken in hoeverre de rest van de wereld erin slaagt Trump in te kapselen en onder druk te zetten. Marokko bereidt als gastland een sterke politieke 'Marrakesh-verklaring' voor. Alle ogen zijn gericht op de Amerikaanse minister John Kerry van buitenlandse zaken, die de conferentie zal toespreken.

Gisteren liet Kerry al weten dat de regering van Obama "er alles aan zal doen om tot 20 januari (de datum van de machtsoverdracht, red.) onze verantwoordelijkheid te nemen tegenover toekomstige generaties".

Dat zou een stijlbreuk betekenen met het gentlemen's agreement in een normale overgangsperiode in Washington, waarin een vertrekkende president na verkiezingen geen grootscheepse politieke activiteiten meer ontplooit.

Vandaag in Trouw: De mondiale uitstoot van CO2 zal dit jaar voor de derde keer op rij stabiel blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden