Onzekerheid houdt centrale banken koest

rente | De groei verbetert en de inflatie stijgt, maar centrale banken blijven op hun handen zitten: geen renteverhoging.

Spaarders moeten nog veel geduld hebben voor ze de tarieven bij hun bank weer eens stevig zien stijgen. Gisteren nog kregen klanten van Rabobank, ING en Robeco de mededeling dat de spaartarieven over de hele linie worden verlaagd. Het was het zoveelste bericht van de afgelopen jaren met dezelfde strekking.

De jongste signalen van centrale bankiers maken duidelijk dat spaarders het voorlopig met een lage vergoeding moeten blijven doen. Mario Draghi, de baas van de Europese Centrale Bank (ECB), zei gisteren dat de officiële rentetarieven voorlopig rond de nul blijven. Bankpresident Janet Yellen van de Amerikaanse Federal Reserve (de Fed) belooft de niveaus dit jaar op te voeren, maar blijft uiterst voorzichtig.

"Lage rentes nu zijn noodzakelijk om in de toekomst hogere tarieven te kunnen hebben", aldus Draghi in een toelichting op het besluit de rente ongewijzigd te laten.

Hij doelt erop dat de lage rentes eerst voor verder economisch herstel en meer inflatie moeten zorgen, voor de ECB op de rem trapt. Pas als de inflatie bestendig 'onder maar dicht bij de 2 procent ligt', zoals de ECB als doelstelling hanteert, kan de rente omhoog.

De ECB voert al enige jaren een zeer ruim rentebeleid dat het economisch herstel moet bevorderen. Sinds het uitbreken van de kredietcrisis biedt de bank uit Frankfurt commerciële banken de mogelijkheid om vrijwel gratis bij de ECB te lenen. Als het goed is, berekenen de banken deze lagere tarieven door aan burgers en bedrijven, die daardoor makkelijk kunnen lenen. Daarnaast pompt de ECB sinds enige jaren direct geld in de economie door schuldpapier op te kopen van overheden, banken en bedrijven. Het opkoopprogramma, per maand gaat het om 80 miljard euro, blijft volgens Draghi zeker in stand.

Elwin de Groot van de Rabobank denkt dat de eerste renteverhogingen van de ECB nog niet in zicht zijn. "Draghi zal eerst moeten besluiten om het opkoopprogramma af te bouwen, voor hij de rente verhoogt. Dat programma zal niet eerder dan in 2018 gebeuren en het is denkbaar dat de eerste rentestappen pas in 2019 worden gezet."

Het is vooral de inflatie die Draghi zorgen baart. De prijzen in de eurozone mogen dan in december vrij sterk gestegen zijn, maar dit is te wijten aan het oplopen van de olieprijs. De kerninflatie, de prijsstijging zonder incidentele oorzaken, ligt onder de 1 procent en vertoont volgens Draghi nauwelijks tekenen van stijging.

In de Verenigde Staten krijgt de centrale bank meer ruimte. De inflatie gaat daar richting de 2 procent en de economie groeit harder dan in Europa.

De Fed wil de rente in de VS (nu tussen 0,5 en 0,75 procent) dit jaar met drie stapjes van elk 0,25 procentpunt verhogen. Bankvoorzitter Janet Yellen zei woensdag in een toespraak niet van dit voornemen af te willen wijken, maar was uiterst voorzichtig. Zo groeien de lonen nog maar mondjesmaat, blijft de productiviteit van werknemers ondermaats en staan er teveel mensen buiten de arbeidsmarkt.

Philip Marey van de Rabobank denkt dat de Fed zich niet aan zijn woord houdt. "Vorig jaar zei de Fed hetzelfde, maar het bleef bij een stapje."

De Amerika-econoom denkt dat de onzekerheden voorlopig te groot zijn. "Internationaal spelen twijfels over de houdbaarheid van de Chinese economische groei." Voor Europa zijn het de aanstaande verkiezingen in een aantal grote lidstaten en de Brexit.

"In de VS zelf is er een zeker optimisme over Trump", zegt Marey, "maar zijn harde handelsbeleid zou tot repercussies kunnen leiden".

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden