'Onze vragen blijven zweven'

Vier burgers, die al jaren strijden voor 'de waarheid over de Bijlmerramp', vertelden gisteren in Trouw wat zij verwachtten van het rapport. In hoeverre zijn hun verwachtingen uitgekomen?

Kustaw Bessems

John Banel sprak gisteren de hoop uit dat er naar aanleiding van het rapport koppen zouden rollen: in de politiek, onder ambtenaren en in de luchtvaartwereld. Nu hij het rapport kent, denkt hij wel dat de verantwoordelijke ministers zullen opstappen. ,,Maar ergens ben ik bang dat ze er met een berisping vanaf zullen komen. En de Rijksluchtvaartdienst had meteen voor de rechter moeten worden gedaagd. Daar is het nu te laat voor.''

Banel verleende de hele nacht na de ramp hand- en spandiensten. Sindsdien heeft hij vage gezondheidsklachten. ,,Voor ons bewoners is het geruststellend dat er nu een grondig medisch onderzoek komt. Maar een onderzoek waarnaar? Wat zat er nou echt in dat vliegtuig?''

Banel vind dat de commissie zonder goede gronden concludeert dat met de vrachtbrieven niet is gefraudeerd. ,,Ik wéét gewoon dat er giftige stoffen in dat toestel zaten. Ik ken de gezondheidsklachten.''

Voor Banel is de nasleep van de Bijlmerramp nog niet ten einde. ,,Ik heb vol verwachting naar deze dag uitgekeken, ik denk iedereen die direct met de ramp te maken heeft gehad. Maar de commissie baseert zich alleen maar op gissingen. Onze vragen blijven zweven, ergens tussen hemel en aarde.''

Louis Bertholet was bang dat het rapport hem zou teleurstellen. Die angst is uitgekomen. ,,Ik had de commissie het voordeel van de twijfel gegeven en tot ik het rapport opensloeg had ik hoop, maar na de eerste passages was het voor mij duidelijk: het is een rapport zonder diepgang. Er is een zak met feiten verzameld, maar daar is niets mee gedaan. Meijer vertelt trots dat ze de ladinglijsten hebben, maar het kan hem geen zak schelen wat er op die lijsten staat! Als het al originelen zijn.''

Bertholet bracht de foto's naar buiten waarop te zien zou zijn dat een motor van de rampboeing al voor vertrek scheef hing. Hij heeft veel informatie over de ramp verzameld en aan de commissie aangeboden. ,,De manier waarop aan het eind van het rapport een reeks aangereikte theorieën wordt opgesomd vind ik een klucht. Zo van: kijk eens wat een onzin wij als commissie op ons dak hebben gekregen. Ik krijg nog dagelijks waardevolle gegevens binnen. Die mogen niet voor een gesloten deur komen te liggen, omdat de enquête is afgerond. Dat je een zeurpiet bent als je ergens op terugkomt.''

Bertholet vindt dat het hele kabinet moet opstappen, al heeft hij daar een hard hoofd in. ,,Het zal wel weer ontaarden in politiek gekonkel.'' Hij is het met de Bijlmerbewoner Henk van de Belt eens dat het belangrijkste niet is dat ministers aftreden, maar dat politici en ambtenaren in het algemeen een andere mentaliteit krijgen. Van de Belt: ,,Er is geen sprake van een foute handeling, maar van een foute houding en dat is veel erger.''

Van de Belt is wat positiever over het rapport dan Banel en Bertholet. Hij vindt dat de commissie veel werk heeft verzet en is blij dat de Bijlmerbewoners eindelijk erkenning krijgen voor hun problematiek. ,,De overheid moet een vangnet zijn voor zwakkeren, maar die hebben juist jaren lang geen gehoor gevonden.''

Belangrijker dan volledige waarheidsvinding vindt Van de Belt het trekken van lessen voor de toekomst. ,,De ontdekte fouten moeten worden verweven in nieuwe rampenplannen, opdat zo'n crash en zo'n nasleep nooit weer gebeuren.'' Hij is daar echter niet gerust op. ,,Mijn persoonlijke les uit het rapport is dat het gevaarlijk is om afhankelijk te zijn van de overheid.''

Yvonne Wolthuis-Olf was lange tijd raadslid namens de Groenen in de stadsdeelraad Amsterdam-Zuidoost. Maar ze heeft de politiek teleurgesteld de rug toegekeerd. Wolthuis-Olf meent dat het rapport zaken bevestigt die zij al lang wist. ,,Dat er een relatie is tussen de ramp en gezondheidsklachten, dat de berging van het wrak onzorgvuldig was. Wij hebben indertijd drie vuilniszakken gevonden met resten van het ramptoestel.''

Wolthuis-Olf voelt zich moegestreden. Ze verlaat de Bijlmer om een nieuw leven te beginnen. ,,De avond voor het rapport werd gepresenteerd was ik laat thuis. Ik ging even zitten en toen kreeg ik toch een hartkloppingen! Ik dacht: ik krijg een infarct. Daarna heb ik een beetje geslapen, maar 's ochtends stond er al weer pers voor de deur. Het is heel emotioneel voor mij. Ik ben blij dat de bewoners van de Bijlmer eindelijk duidelijkheid krijgen. Daar ging het ons om.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden