Onze nerd is een held

Je bent nerd en je wilt wat. Maar bij veel studies aan de Technologische Universiteit Delft zijn de vrouwen op één hand te tellen. Die zitten aan de kunstacademie of bij Spaans, niet bij elektrotechniek. Het ontbeert de technische student in het algemeen aan sex-appeal. Het congres 'Heroic Engineering', dezer dagen in Delft, moet daar verandering in brengen. De aankomende ingenieur leert daar dat hij zichzelf best als held mag zien. En helden zijn natuurlijk altijd 'sexy'.

Er zit natuurlijk meer dan alleen seks tussen de oren van de jongens en meisjes die kiezen voor een technische opleiding. Het stoort hen dat slechts een minderheid inziet wat zij zijn: de heroïsche erfgenamen van Prometheus. Zoals deze Griekse godheid ooit het lef had de klappertandende mens aan vuur te helpen, geeft de ingenieur ons Deltawerken, auto's, computers en gsm's. Als reactie had hij wel wat waardering verwacht, maar in plaats daarvan voelt hij zich slachtoffer van cynische media, agressieve milieufanaten, niet-begrijpende politici, romantische bomenknuffelaars en arrogante intellectuelen. Zij zien de ingenieur niet als Prometheus maar als Faust, die zijn ziel aan de duivel verkoopt. Want de ingenieurs vernietigen toch het milieu, zij knutselen toch de massavernietigingswapens.

Ton Meijknecht en Hans van Drongelen, de twee studentenpastores te Delft, maken zich zorgen over de ingenieurs die niet weten hoe met deze verwijten om te gaan. Zij vrezen dat de studenten hun dromen en idealen kwijtraken, terwijl zij deze juist zo mooi vinden, 'zo ontzettend positief'.

,,Techniek is in beton gegoten geloof'', stellen zij.

Zij hopen nieuwe motivatie onder de studenten aan te boren. Sinds twee jaar zijn Meijknecht en Van Drongelen geheel in de ban van dit streven. Zij reisden stad en land af om te spreken met bekende en minder bekende wetenschappers, zij schreven een serie artikelen in Trouw en tevens het boek 'De reis van de ingenieur'. Deze week vindt het door hen georganiseerde congres 'Heroic Engineering' plaats: vijf dagen over de rol van de ingenieur in de samenleving...

Het is donderdagavond. De pastores, de buitenlandse gastsprekers en een aantal studenten zitten samen in een paardentram, op weg naar het techniekmuseum, waar de Belgische filosofe Patricia de Martelaere op deze tweede avond van 'Heroic Engineering' met de studenten in gesprek gaat.

Vinden de studenten de maatschappij werkelijk zo ingenieurvijandig? Botte Jellema, civiel-ingenieur en de discussieleider van de avond, denkt dat de hype rond de nieuwe technologie het imago van de techneut misschien iets verbetert. ,,Maar dat is pas iets van de afgelopen twee jaar. Geslaagde techneuten zijn dat, geeks in het Engels, maar civiele ingenieurs profiteren niet van die nieuwe waardering.''

Zou het imago van de ingenieur werkelijk verbeteren door zijn werk te beschrijven als 'in beton gegoten geloof'? Of hopen de studentenpastores stiekem dat zij zo het imago van het geloof kunnen verbeteren? Van Drongelen geeft toe dat hij en zijn collega er achter zijn gekomen dat je in deze tijd niet meer met God of de Bijbel moet aankomen. Daarom bewandelen zij deze omweg, waarin zij het vak van ingenieur als iets gelovigs betitelen.

De Engelse socioloog Scott Lash gelooft niet zo in deze religieuze interpretatie van de ingenieur: ,,Het zijn christenen hier'', fluistert hij op samenzweerderstoon. Ik ben atheïst, ik ben gewoon helemaal verliefd op alles dat de techniek ons te bieden heeft. Ik wil helemaal niet nadenken over de vraag of dat goed of slecht is. Ik vind de snelheid die de technologie aan het bestaan geeft intrigerend, that's all.''

De Martelaere koestert anders dan veel van haar vakgenoten geen wrok tegen de technologie. ,,Filosofen zoals Heidegger hebben er een hele negatieve kijk op. Ik denk dat zulke filosofen technologie helemaal niet begrijpen. Sterker nog: ik denk dat ze de wereld niet begrijpen. Er is niet zoveel verschil tussen een boom en een computer -allebei in materie gestolde informatie. Ook het geluid van de zee of van een vliegtuigmotor is niet zo anders. Zowel de techniek als de natuur kan overweldigend mooi zijn.''

Bij haar aan tafel in het volgestroomde techniekmuseum zit ook prof. Kees van den Akker. ,,Ingenieurs verbeteren de wereld'', zegt hij, ,,we mogen trots zijn op wat we bereikt hebben''.

De Martelaere is niet trots op haar vak. ,,Ik geloof dat de filosofie volkomen nutteloos is. Ik heb plezier in mijn werk. Dat is iets anders. In de discussies over techniek merk je vaak dat het gaat om twee extreme houdingen: een veroordelende of een trotse. Ik denk dat we beter bescheiden kunnen zijn. We zijn sterfelijk, en we zijn niet zo belangrijk. Ook de maan is niet zo belangrijk of de getijden. Het heelal dijt uit, er blijft niets van alles over. We weten niet of we vooruitgaan, we weten niet eens waar we heen gaan, we kunnen alleen directe bedreigingen proberen te voorkomen, en met de tijd meegaan.'' Volgens haar is het onzinnig om tegen techniek te zijn: ,,We zijn begonnen met eten van de boom van kennis, en nu komen we niet meer van de nieuwsgierigheid af''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden