Onverstoorbare Fillon heeft het tij mee

frankrijk | Centrum-rechts kiest over een week zijn presidentskandidaat. François Fillon lijkt de beste papieren te hebben.

Alain Juppé was tot voor kort de gedoodverfde nieuwe president van Frankrijk. Nu is het hoogst onzeker of hij morgen de voorverkiezingen in zijn centrum-rechtse partij overleeft.

Maandenlang leek het een gelopen race: Juppé, meervoudig oud-minister en oud-premier, zou eerst afrekenen met ex-president Nicolas Sarkozy. Vervolgens, in mei volgend jaar, zou hij met een grote meerderheid het Elysée veroveren.

Maar kiezers lijken zich ook in Frankrijk te verzetten tegen onvermijdelijke scenario's. Juppé daalde de afgelopen twee weken in de peilingen, Sarkozy kwam bijna langszij. En beiden worden nu verrast door de plotselinge opkomst van François Fillon. Ook deze ex-premier wordt in staat geacht om de finale te winnen die over precies een week plaatsvindt.

Dat alles nu mogelijk is, komt door de grote onzekerheid over de opkomst in deze primaire. Alle kiezers kunnen meedoen. Dat is gunstig voor Juppé, die het moet hebben van degenen die zich ophouden in het midden en aan de linkerzijde van het politieke spectrum. Maar hoeveel van deze buitenstaanders daadwerkelijk komen opdagen is een groot vraagteken.

In deze context waagt vrijwel niemand zich nog aan voorspellingen. De dynamiek aan het slot van de campagne is in ieder geval in het voordeel van Fillon. Hij blijkt een geloofwaardig alternatief voor wie meent dat Sarkozy zijn kans heeft gehad en dat Juppé te oud (71) en te gematigd is.

Op economisch gebied is Fillon de meest liberale van het trio. In zijn programma dalen de uitgaven en de lasten het hardst. Daarbij is Fillon net zo streng als Sarkozy op het gebied van de bestrijding van terreur. Terugkerende jihadisten verliezen wat hem betreft hun paspoort en komen het land niet meer in.

De stevige standpunten van de immer beheerste Fillon - die ook pleit voor samenwerking met Assad en Poetin in de oorlog tegen het islamisme - passen beter bij de huidige stemming onder rechtse kiezers dan de mildheid van Juppé. De laatste zegt dat hij het land wil verzoenen met zijn diversiteit, terwijl Fillon benadrukt dat Frankrijk een probleem heeft dat gelieerd is aan de islam.

Wat staatsman-allure betreft doen de drie kanshebbers niet veel voor elkaar onder. Sarkozy probeerde in het laatste tv-debat donderdag voortdurend te benadrukken hoe belangrijk ervaring is en dat hij geen inwerkperiode nodig heeft. Maar die troef maakt tegenover de kalme zekerheid van Juppé en Fillon niet veel indruk meer.

Het belang van de strijd overstijgt ruimschoots het kader van de partij, Les Républicains. De winnaar neemt het in 2017 in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen hoogstwaarschijnlijk op tegen Marine Le Pen. Eigenlijk twijfelt niemand eraan dat linkse kiezers uiteindelijk moeten stemmen op Juppé, Sarkozy of Fillon als zij Le Pen willen tegenhouden.

Zo ging het in 2002 ook. In dat jaar bereikte Marine's vader Jean-Marie Le Pen de eindstrijd ten koste van de socialist Lionel Jospin. Links Frankrijk stemde toen massaal 'met de neus dicht' op Jacques Chirac, de mentor van zowel Sarkozy als Juppé.

Nu Fillon een kans maakt om te winnen, wijzen sommige commentatoren geschrokken op zijn banden met conservatieve katholieken die zich eerder verzetten tegen het homohuwelijk. Fillon wil adoptie reserveren voor hetero-paren, de toegang tot ivf-behandelingen beperken en het draagmoederschap verbieden. Vanwege zijn streven naar een betere relatie met Rusland wordt Fillon ook wel l'homme de Moscou, de man van Moskou, genoemd.

Zelf blijft Fillon uiterst koel bij de opwinding rond zijn persoon. Na het nieuws dat hij volgens tv-kijkers het debat glansrijk had gewonnen trok hij omstuwd door uitzinnige supporters alleen zijn wenkbrauwen even op. "Ik heb altijd geweten dat de Fransen uiteindelijk mijn programma zouden waarderen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden