Onvergeeflijk en mogelijk crimineel

AzG en VN eisen een onafhankelijk onderzoek naar aanslag Kunduz

VAN ONZE VERSLAGGEVERS

Tragisch, onvergeeflijk en mogelijk zelfs crimineel, noemde de hoge commissaris voor mensenrechten van de VN, Zeid Ra'ad Al Hussein, de aanval op een ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen in de Afghaanse stad Kunduz. Bij die aanval zaterdagochtend kwamen minstens 22 mensen om het leven, onder wie twaalf AzG-medewerkers. Het is de ergste ramp in de geschiedenis van de organisatie. AzG eist een onafhankelijk onderzoek.

Een verpleegkundige van het ziekenhuis, Lajos Zoltan Jecs, beschreef op de website van AzG wat hij aantrof na het bombardement, dat volgens AzG vrijwel zeker is uitgevoerd door Amerikaanse Navo-toestellen. "Wat we zagen was het ziekenhuis, in puin, brandend. Een voor een kwamen de mensen tevoorschijn, gewond, inclusief sommige van onze collega's en patiëntenverzorgers. We probeerden in een van de brandende gebouwen poolshoogte te nemen. Ik kan niet beschrijven hoe het er van binnen uitzag. Op de intensive care lagen zes patiënten te branden in hun bedden."

Hoe het kon gebeuren is volgens de directeur van AzG in Nederland, Arjan Hehenkamp, volstrekt onduidelijk. "We hadden onze coördinaten vijf dagen voor het bombardement nog aan Kaboel en Washington doorgegeven. Ik heb het gisteren nagevraagd, en dat waren de juiste coördinaten. Nadat we ze midden in de nacht belden, gingen de bombardementen zelfs nog een half uur door. Volgens de Amerikaanse legerleiding werd er in de buurt op hun militairen geschoten, maar wij hebben van onze mensen begrepen dat er 's nachts geen gevechtshandelingen waren."

In Kunduz wordt al weken zwaar gevochten. Vorige week veroverden de Taliban vrijwel de gehele stad, sindsdien proberen Afghaanse regeringstroepen met hulp van Amerikaanse gevechtsvliegtuigen de stad te heroveren.

Het ziekenhuis is het enige traumacentrum in de wijde omtrek. In 2014 werden er volgens de internationale artsenorganisatie meer dan 22.000 patiënten verpleegd en voerde de staf meer dan 5.900 operaties uit.

AzG heeft de kliniek gisteren gesloten. Hehenkamp: "Omdat het hart van het ziekenhuis, de intensive care, volledig is verwoest, is het ziekenhuis nu onbruikbaar. De ergste gewonden zijn overgebracht naar een ziekenhuis buiten de regio, waar we enkele medewerkers naartoe hebben gestuurd."

De Amerikaanse president Barack Obama heeft zijn condoleances aan AzG overgebracht en eist opheldering. Volgens de Amerikaanse strijdkrachten in Afghanistan is er inderdaad 'in de omgeving' van het ziekenhuis een aanval uitgevoerd. Ze zeggen binnen enkele dagen een onderzoek te hebben afgerond.

AzG en de VN eisen echter dat er een onafhankelijk onderzoek wordt gestart. Hehenkamp ziet hier een rol voor Nederland als Navo-lid. Hij wil dat de Nederlandse regering binnen de organisatie op een onafhankelijk onderzoek aandringt.

Volgens VN-commissaris Zeid Ra'ad Al Hussein kan een aanval op een ziekenhuis, 'als dat in een rechtszaal wordt vastgesteld', neerkomen op een oorlogsmisdaad.

Het Afghaanse ministerie van binnenlandse zaken liet weten dat er 'tien tot vijftien' terroristen in het ziekenhuis aanwezig waren. "Een vreemd verhaal", zegt Hehenkamp. "Mogelijk bedoelen ze dat er gewonde Talibanstrijders lagen. Dat zou kunnen, maar de Geneefse conventie is daar duidelijk over: gewonde soldaten doen niet meer mee aan gevechtshandelingen en moeten geholpen worden."

Volgens hem blijft AzG voorlopig gewoon actief in Afghanistan, waar de organisatie nog twee ziekenhuizen en twee kraamklinieken runt.

VANDAAG 6

'We zagen onze collega's sterven'

TROUW.NL

Interview met Arjan Hehenkamp

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden