Recensie

Onveilige familierelaties in Ibsen Huis

Het draaiende decor van het familiehuis. Beeld rv

Toneel
Ibsen Huis
Regie: Simon Stone
Toneelgroep Amsterdam

Als de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen (1928-1906) in onze tijd had geleefd, dan was hij ongetwijfeld fan geweest van de hechtingstheorie van Bowlby. Deze stelt kort door de bocht dat sensitieve ouders leiden tot zelfverzekerde, emotioneel stabiele kinderen. De meeste van Ibsens personages echter hebben getroebleerde relaties met hun (groot)ouders, wat van generatie op generatie doorwerkt. De Australische regisseur Simon Stone, die voor Toneelgroep Amsterdam al meerdere klassiekers op frisse manier bewerkte, nam Ibsens fascinatie voor onveilige familierelaties en smeedde daarmee de voorstelling Ibsen Huis, over een familie die generaties lang met een groot geheim leeft.

Het draait allemaal om een vakantiehuis, ontworpen door de beroemde architect Cees Kerkman (een eersteklas eikel, erg knap gespeeld door Hans Kesting). Niet zomaar een huis, maar uniek in zijn tijd door de vernieuwende prefab hout-met-glasconstructie. Het staat ook letterlijk op het podium: op een draaischijf zodat het publiek er van alle kanten in kan kijken. Een bijzonder mooi en imposant decor. Stone zet bovendien het draaien handig in om sprongen in de tijd te kunnen maken: bij vrijwel elke wenteling van perspectief verandert ook het moment van handeling.

Complex verhaal

Ibsen Huis volgt de geschiedenis van het huis, vanaf de bouw in 1964 tot de ondergang, nu in 2017. Eigenlijk is het huis de enige altijd aanwezige zwijgende getuige van de gistende, broeiende geschiedenis van de familie Kerkman. Het begon allemaal met de Alma Mater Fréderique (Célia Nufaar), die haar gezin verliet uit angst dat ze haar kinderen zou doden, een echo van Ibsens personage Nora. Haar oudste zoon Cees, gebaseerd op Bouwmeester Solness, is nogal grillig van aard en heeft bovendien een enorme drang naar jonge meisjes. Mooi hoe hij hierin rucksichtslos en berouwvol is. En pijnlijk hoe zijn vrouw (een ijzersterke Maria Kraakman) alles probeer te maskeren. Het ene treurige incident volgt zo op het andere. Uiteindelijk probeert nichtje Caroline (een ex-verslaafde, krachtig vormgegeven door Janni Goslinga) anno 2017 nog iets goeds te maken van de restanten van het vakantiehuis waarin verdriet en angst heersten.

Het is een complex, onderhoudend, vaak aangrijpend maar ook nogal ver uitgesponnen en tikje pathetisch verhaal. De scènes waarin de vluchtelingenproblematiek aan bod komt, doen helaas geforceerd actueel aan. Echt ergerniswekkend is de bar slechte vertaling, met om de paar zinnen een uit het Engels vernederlandste constructie. Maar voor de rest is Ibsen Huis een spannend familie-epos, met spectaculaire vormgeving en heerlijke acteurs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden