'Ontzaggelijke' stropdas

Camiel Eurlings heeft het veld moeten ruimen bij de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij & haar Franse eega. Hij was geen goede manager, te slapjes, niet aanwezig genoeg. Ze noemen hem een 'peoples manager', hij kan goed met mensen omgaan, maar minder goed met zaken. Het strekt hem wat mij betreft tot eer, maar de zakenwereld heeft hem niet nodig, daar willen ze geen mensenmanagers. Eerder deze week hoorden we Ronald de Boer bij de BBC de staf breken over Guus Hiddink na de deplorabele wedstrijd van Nederland tegen IJsland. Guus was een fijne kerel, zei Ronald, hij legde graag een arm om je schouder en fluisterde je iets aardigs of stimulerend in, een echte 'peoples trainer', maar dat was niet genoeg. Deze jongens hebben sturing nodig, zei Ronald. Hè hè, eindelijk is het hoge woord eruit. Wij hebben managers nodig, lui die ons mennen, die ons huishouden, onze menagerie bestieren omdat we dat zelf niet goed kunnen. De wereld van nu is in handen van managers. Lui met te veel menselijke eigenschappen, zoals bijvoorbeeld Obama in het begin, nu weer Eurlings, straks Guus Hiddink, worden op hun vingers getikt en als ze niet luisteren weggestuurd. Waar komen ze toch vandaan, deze machtige managers? In mijn jeugd hoorde ik er nooit iets over. Ze waren er misschien wel en heetten wellicht anders, maar hun macht was niet publiek, hun stem werd niet gehoord. Bedrijven werden door karakters geleid, lieden als Cornelis Verolme, Frits Philips, maar ergens in de jaren zeventig slopen ongemerkt de managers binnen, met stropdassen en diploma's bedrijfskunde, en namen het stuur over.

Inmiddels zitten ze overal, en overal bovenin. Bij de universiteiten die een soort lesfabrieken zijn geworden en waarin creatieve hoogleraren worden gedwongen almaar papieren in te vullen en verslag te doen in plaats van les te geven en te onderzoeken. Bij de sport waar ze roepen dat je moet centraliseren en dat je judo net zo moet behandelen als voetbal. Bij het Rijk waar ze ICT-managers huren om te vertellen hoe het allemaal moet in de nabije toekomst. Bij de kranten en weekbladen waar ze efficiency opleggen en de poëzierubrieken en andere overtollige aardigheden schrappen. Heel helder allemaal, de wereld wordt er een stuk beheerster en economischer van, maar waar blijft de inspiratie? Worden de mensenmanagers bij het oud vuil gezet omdat wij alleen nog maar bestuurders nodig hebben, trainers met aantekenboekjes en schema's, bovenbazen die overal de franjes vanaf knippen? De week van Eurlings en Hiddink maakt duidelijk dat onze wereld wordt overgenomen door bedrijfskundigen. Ik denk dat ik er maar eens een gedicht over schrijf. Of nee, dat is al gedaan. Door Frank Koenegracht in het gedicht '1975': 'Het waren mooie jaren toen / de geest woei op bijeenkomsten / tijdens andermans kantooruren / bij versterkte tot zeer versterkte muziek. // Mooie jaren waarin / de neiging tot speelsheid / der werkende klasse / onomstotelijk werd vastgesteld. // Maar uit de ledige hemel viel / De ontzaggelijke stropdas.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden