Ontwerpen zonder grenzen

Er wordt maar geklaagd over tegenvallende verkoopcijfers en alle winkels spelen op safe met hun aanbod, vindt Truus Stuiver van hoedenzaak Capello in Nijmegen. Juist daarom leek het haar een goed idee om 33 Nederlandse ontwerpers de opdracht te geven iets te ontwerpen waarbij ze totaal niet met draagbaarheid of bruikbaarheid rekening hoefden te houden. Economische malaise of niet, de winkels Zus & Zo (keukengerei) en Deja Vu (wonen) tegenover Capello in de Houtstraat deden graag mee met het initiatief van Stuiver.

Christine Baart

Het resultaat van dit initiatief was eerst te zien in de winkels zelf en nu in Museum het Valkhof.

Voor veel ontwerpers was het een omgekeerde opdracht; in plaats van een waslijst met beperkingen die ze vaak krijgen als ze een nieuw product gaan ontwerpen, konden ze nu doen wat ze wilden. Voorwaarden als functionaliteit en beperkte productiekosten brengen ontwerpers soms juist tot sublieme oplossingen, maar het kan ook geestverruimend zijn om weer eens de grenzen te verleggen en geen rekening met de dagelijkse praktijk te hoeven houden. Vandaar dat bekende ontwerpers als Hester van Eeghen, Richard Hutten en Gerard van den Berg graag ingingen op het verzoek van Stuiver. De 'niet te realiseren' prototypes hoefden nu eens niet in het atelier of de werkplaats te blijven, maar ze worden vertoond en eventueel verkocht.

Het werd een enthousiaste expositie met geestige keukenspullen, fantasievolle hoeden en tassen, merkwaardige badkuipen en andere voorwerpen. Het meest geslaagd zijn de ontwerpen die op de grens zitten van wat nog functioneel is en net niet nutteloos wordt.

'Lente' van Paulien Berendsen en Eric Sloot is een ontwerp waarbij stoel en vloer van hout een geheel zijn geworden. Niet erg praktisch maar poëtisch is zo'n terras wel in je tuin.

De badkuip van Wolf Brinkman maakt je nieuwsgierig naar hoe het is om als een mummie in het water te liggen. 'Kant en Kralen' van Marlies Spaan is een tafel met antieke kanten kleedjes her en der verspreid vastgeplakt op het tafelblad, als eettafel geschikt maar een brief schrijven is een tamelijk hobbelige bedoening.

Camille Meeussen bedacht het 'pannetje op Hollandse bodem' en is ook een geslaagd voorbeeld van het grensgebied tussen een nutteloos maar mooi object en een praktische pan voor op het fornuis. Op de bodem van de koekenpan is Nederland als verdiept relief erin gestanst. Met behulp van de gebruiksaanwijzing op de verpakking kun je zo je ei of pannenkoek in deze vorm bakken. 'Wat moet ik met al deze experimenten?', zal de praktische kijker zich afvragen. De meeste van deze ontwerpen zullen ook niet volgend jaar in grote aantallen in de winkels liggen, maar het kan wel leiden tot vernieuwende vormen en ideeën die uiteindelijk wel ergens bruikbaar en produceerbaar zullen zijn. Zoals bij de kliktas van Heleen van der Meer: verschillende formaten tassen die door middel van een kliksysteem samen een grote tas vormen. In eerste instantie te duur om in oplage te produceren. Maar de ontvangst bij het publiek is zo enthousiast dat ze nu toch serieus gaat overwegen of het met een aantal aanpassingen toch niet op de markt gebracht kan worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden