Ontwerp Europese grondwet klaar

BRUSSEL - Lidstaten van de Europese Unie moeten het recht krijgen om de Unie vrijwillig te verlaten. Een land kan ook geschorst worden, indien het de beginselen en waarden van de Unie schendt. Dat staat in het raamwerk voor een Europees grondwettelijk verdrag, dat de Franse oud-president Valéry Giscard d'Estaing gisteren in Brussel presenteerde.

Giscard is voorzitter van de Europese Conventie, een groep van 105 politici en ambtenaren, die een nieuwe Europees verdrag voorbereidt. De tekst van Giscard d'Estaing is het resultaat van acht maanden debat. Het gaat echter slechts om een 'skelet', een opsomming van artikelen en suggesties, die nader ingevuld moeten worden.

Hoewel Giscard geen standpunt inneemt, wijst het document volgens sommigen toch op de nakende vorming van een Europese superstaat. Zo zegt het eerste artikel dat de Unie van onafhankelijke Europese staten 'bepaalde bevoegdheden op een federale manier' moet coördineren. De meest controversiële onderwerpen blijven open voor discussie. Bijvoorbeeld de toekomstige naam: Europese Gemeenschap, Europese Unie, Verenigd Europa, Verenigde Staten van Europa of gewoon Europa.

Maar ook het voorstel voor een Europese president -het toekomstige Europese voorzitterschap- zorgt voor verdeeldheid. Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje en Duitsland willen een president benoemen, die gedurende enkele jaren leiding geeft aan de Raad van Ministers, een van de drie Europese instellingen. De vrees van veel kleine landen is dat de grote lidstaten eigen kandidaten voor deze post zullen doordrukken - de Spaanse premier Aznar wordt genoemd. De kleine landen zijn bang dat mét de keuze van de president de grote landen ook hun stempel zullen drukken op de besluitvorming. De Benelux is traditioneel voorstander van een sterke Europese Commissie als waarborg voor haar eigen positie.

In het voorstel van Giscard worden ook de rechten verbonden met het Europees burgerschap gedefinieerd. Verder is er een hoofdstuk over de taken en het beleid van de Unie. In de tekst duikt verder een persoonlijk idee van de Fransman op voor een Congres van volkeren. Dat is een parlement met europarlementariërs en leden van de nationale parlementen.

De Conventie, die pas in de zomer van volgend jaar met definitieve voorstellen komt, legt met het stuk de basis voor het zogenaamde Verdrag van Rome, dat door de regeringen zal worden vastgesteld aan het eind van 2003, wanneer Italië als EU-voorzitter fungeert. Dit Verdrag van Rome bereidt tevens de Europese instellingen voor op de toetreding van nieuwe lidstaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden