Ontvoering van journalisten was toch geen 'ongelukje'

Eugenio Follender (links) en Derk Bolt spreken de pers toe in het Colombiaanse Cúcuta. Beeld ANP
Eugenio Follender (links) en Derk Bolt spreken de pers toe in het Colombiaanse Cúcuta.Beeld ANP

De kidnapping van de journalisten Derk Bolt en Eugenio Follender in Colombia berustte toch minder op toeval dan KRO-NCRV suggereerde.

Het kan natuurlijk een kwestie zijn van recht breien van iets dat krom is, maar het officiële communiqué dat de Colombiaanse rebellenbeweging ELN dit weekend publiceerde na de vrijlating van Derk Bolt en Eugenio Follender, werpt toch een ander licht op de zaak.

Volgens 'Spoorloos'-eindredacteur Paul Vertegaal was de ontvoering niet gepland, maar een ongelukje van een geïsoleerde ELN-cel. Die liep de twee journalisten als het ware tegen het lijf en nam hen daarop spontaan mee de jungle in. De top van de rebellenbeweging heeft de ontvoerders volgens Vertegaal vervolgens op de vingers getikt en gemaand de twee te laten gaan.

Maar op de website van de ELN is een ander verhaal te lezen. Daar schrijft de organisatie dat de mannen 'preventief zijn meegenomen' omdat ze zich zonder toestemming in een conflictgebied hadden begeven. De ELN kreeg uit El Tarra in de regio Catatumbo van informanten de tip dat er onbekenden door het gebied trokken. Iedere niet geregistreerde reiziger wordt volgens de ELN standaard aangehouden, omdat de organisatie in het gebied aanvallen van het leger en paramilitaire groepen moet tegengaan. "Het is onze plicht het leven van de lokale gemeenschap te beschermen", aldus de ELN-verklaring. Ze betreurt dat de journalisten de 'preventieve vrijheidsberoving' moesten meemaken, maar de ELN heeft nu eenmaal de plicht de bevolking te beschermen.

Die versie sluit aan bij de ervaringen van de twee journalisten zelf. Die zeiden dit weekend direct na hun vrijlating dat de guerrillastrijders dachten dat zij van de Amerikaanse CIA waren. "Gringo's, met onze camera's, microfoons en een drone", verklaarde Bolt dit weekend. Volgens de ELN had de ontvoering de Nederlanders bespaard kunnen blijven, als ze hun aanwezigheid in deze regio van tevoren kenbaar hadden gemaakt. Volgens Bolt was dat bij hen echter niet bekend. "We reizen al 25 jaar naar Colombia en zijn in gevaarlijke gebieden geweest", zei hij dit weekend op een persconferentie in Colombia. "Een keer loop je tegen de lamp, maar deze was wel erg heet."

(tekst loopt door onder de afbeelding)

Bolt en Follender bewaakt door de rebellen. Beeld AP
Bolt en Follender bewaakt door de rebellen.Beeld AP

Voettocht van 18 uur

Die inschattingsfout had grote consequenties toen het leger vervolgens naar de twee vermiste journalisten ging zoeken, vanuit helikopters en op de grond. De eenheid van de ELN nam de twee daarop de dichte jungle in, op voettochten die soms achttien uur duurden. "Ze hakten de paadjes met kapmessen uit", zei Bolt dit weekend. "Zij liepen als berggeitjes en goed getrainde commando's, wij als Bromsnor. We zijn jongens die best een stukje kunnen lopen, maar niet 18 uur op gympies door een dichtbegroeide jungle. Die schoenen zijn geschikt voor de disco, niet voor de bergen. Op dat moment denk je: dit gaan we niet overleven."

De twee journalisten kwamen zaterdag doodmoe in Cúcuta aan, na een lange autorit door de nacht vanuit El Tarra, waar zij door de ELN aan bemiddelaars waren overgedragen, maar zijn verder niet gewond. Ze hebben alleen wat schrammen van de dichte vegetatie.

Volgens Bolt en Follender zijn ze de afgelopen week steeds bewaakt door zes of zeven personen in een militair kamp en met respect behandeld. "We hebben eten gehad en er is nooit een wapen op ons gericht", aldus Bolt. De ontvoerders waren volgens hem 'heel aardig', 'bijna als vrienden'. "Ze lieten blijken dat alles goed kón verlopen, maar tegelijkertijd waren we ontzettend bang", zegt Bolt. "Ze zeiden wel dat ze ons niet zouden doden, maar je weet nooit wat er gebeurt als militairen je pad kruisen." Follender: "Als je zoveel wapens om je heen hebt, ben je gewoon heel erg bang".

De twee zitten momenteel in een hotel in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá. Begin deze week worden ze thuis verwacht. Ze hebben vooral behoefte aan 'heel veel rust'. Pas daarna aan een evaluatie.

Lees ook het portret van Derk Bolt, die risico's ziet en ze vervolgens vermijdt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden