Ontstaan van de Maan is weer in nevelen gehuld

Gesteente blijkt identiek aan dat van de Aarde Botsingstheorie definitief uitgesloten

In de beginjaren van het zonnestelsel werd de jonge Aarde vol geraakt door een ruimterots ter grootte van Mars. De stukken vlogen in het rond en klonterden aaneen tot een nieuw hemellichaam.

Het is een populaire theorie voor het ontstaan van de Maan, maar helaas: ze kan niet waar zijn. Dan hadden er duidelijke sporen van deze kosmische brokkenpiloot, Theia genaamd, in het gesteente van de maan moeten zijn achtergebleven. Maar de Maan blijkt geheel opgebouwd uit aardse resten.

Aan de botsing met Theia werd al langer getwijfeld. Elke ruimterots verraadt door zijn samenstelling waar hij vandaan komt. Aan zijn isotopenverhoudingen, om precies te zijn. Die zijn bij meteorieten, of bij een ongeleid projectiel als Theia, geheel anders dan in aards gesteente. Maar de isotopenverhouding van zuurstof bijvoorbeeld bleek op de maan precies hetzelfde als op Aarde. Daar was nog wel een mouw aan te passen. Als de stofwolk na de botsing maar lang genoeg rond de Aarde had gecirkeld, had er zo veel menging met aards materiaal kunnen plaatsvinden dat beide hemellichamen met dezelfde buitenlaag waren bedekt.

Maar die vlieger gaat niet meer op. Amerikaanse planetologen melden vandaag in Nature Geoscience dat de isotopenverhouding van titaan op Maan en Aarde ook identiek is. En dit metaal is niet zo vluchtig als zuurstof. Het kon dus niet zo snel mengen, en dat zou betekenen dat de vorming van de Maan onwaarschijnlijk lang heeft geduurd.

"Dit is de nagel aan de doodskist van de botsingstheorie", zegt Wim van Westrenen, maanwetenschapper aan de Vrije Universiteit. "Dit is het meest overtuigende bewijs tot nu toe. We zullen een alternatieve theorie voor het ontstaan van de Maan moeten bedenken."

De Amerikanen doen al een poging. Wellicht draaide de jonge Aarde zo hard rond, dat de stukken er door de middelpuntvliedende kracht vanaf vlogen. Maar dat lijkt Wim van Westrenen onwaarschijnlijk. De Aarde zou dan binnen drie uur om zijn as moeten draaien en dat valt met de huidige bewegingen niet te rijmen.

Op een conferentie in Texas presenteerde hij donderdag een andere verklaring. In dat verhaal draait de Aarde wel sneller rond dan nu, maar is er nog iets extra's nodig om materiaal weg te zwiepen. De enige natuurlijke kracht die zoiets kan bewerkstelligen, is volgens Van Westrenen een kernexplosie. Er was destijds voldoende splijtbare materie in de aardmantel, dus het zou kunnen. Het is een wilde theorie, geeft hij toe, maar wel in overeenstemming met de feiten. Wie iets beters weet, mag het zeggen, hield hij zijn gehoor in Texas voor.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden