Ontspoorde pubers op zoek naar roem

De tienertijd wordt nogal eens geromantiseerd in films. Zo niet op het Filmfestival in Cannes. Pubers met een ziekelijke obsessie voor rijkdom, leiden een dubbelleven als prostituee of crimineel.

CANNES - Tienerfilms lenen zich uitstekend voor speurtochten in de menselijke ziel. In het stadium tussen kind en volwassene gebeurt nu eenmaal veel spannends. De eerste echte liefde. De eerste seksuele ervaring. Losweken van de moederschoot. Bevragen van de eigen identiteit. Ontdekken dat de wereld misschien toch anders is dan je ouders voorstelden.

Op het Filmfestival van Cannes blijken ze de afgelopen dagen aardig ontspoord, onze pubers, met een ziekelijke obsessie voor roem en rijkdom, zoals te zien in Sofia Coppola's 'The Bling Ring'. Of op 17-jarige leeftijd stiekem de hoer spelend, zoals het meisje in François Ozons competitiefilm 'Jeune & Jolie'. En alles geleerd van internet, dat ook.

Het 17-jarige schoolmeisje dat stiekem gaat tippelen, doet dat niet uit geldnood. Isabelle komt uit een welvarende en liefhebbende omgeving. Ze gaat met haar moeder, stiefvader en broertje op strandvakantie. Een aardig gezelschap. Onbezorgd en ongedwongen. Met haar vader die elders woont, heeft ze een goede verstandhouding. Ze bezoekt hem af en toe. Met Kerst krijgt ze 500 euro, en ook haar verjaardag vergeet hij niet. De tieners die in Sofia Coppola's The Bling Ring uit stelen gaan, zijn evenmin onbemiddeld. Ze wonen met hun ouders in grote huizen onder de Californische zon. Misschien niet in de Hollywood Hills, het meest luxueuze deel van Los Angeles, maar in de Valley, en in een aangrenzende wijk genaamd Calabasas.

Dat is interessant. Het zijn dus geen klassieke 'poor to rich'-verhalen, waarvan er al zo veel zijn verteld. In de Mexicaanse competitiefilm 'Heli' van Amat Esclante, medegefinancierd door het Nederlands Fonds voor de Film, met het Nederlandse Lemming Film als coproducent, schiet een 17-jarige jongen een waakhond neer, om een paar kilo cocaïne te kunnen stelen. Met de opbrengst hoopt hij samen met zijn liefje, een schoolmeisje nog, een beter leven te beginnen elders.

Het helpt ze van de regen in de drup. De bestolenen komen zich op een verschrikkelijke manier wreken, met marteling, verkrachting en ophanging tot gevolg. Een van de meest besproken scènes van het festival tot nu toe is de martelscène waarin de geslachtsdelen van de jongen met benzine worden overgoten en in de fik gestoken.

Opmerkelijk is dat de marteling gewoon in een huiskamer plaatsvindt, waar kinderen bezig zijn met een videogame vol geweldsuitbarstingen die door de volwassenen feitelijk worden gekopieerd. De stokslagen in de game en in het echt vloeien in elkaar over. En hier kruisen ook de wegen van het Mexicaanse drama met de tienerportretten van Ozon en Coppola.

Het Franse schoolmeisje dat in een mum van tijd een aanzienlijke mannelijke klantenkring opbouwt voor 300 euro per beurt, leert het ambacht van pornowebsites op internet. Hoe te bewegen. Hoe te kijken. Hoe te hijgen. "In films wordt de tienertijd nogal eens geidealiseerd en geromantiseerd", aldus Ozon. "Maar voor mij was het vooral een pijnlijke periode met een moeilijke transitie, waar ik niet nostalgisch op terugkijk."

De Franse regisseur portretteert de pubertijd niet zo zeer als een emotionele maar als een hormonale toestand, waarin lichamelijke grenzen worden getest en opgerekt. Prostitutie is daar een verhevigde vorm van.

"De aantrekkingskracht van het clandestiene, het verbodene, speelt in het tienerleven ook een belangrijke rol", stelt de Franse regisseur. En dat is precies waar ook de Californische tieners (in de leeftijd van 18 en 19 jaar) in Coppola's film op kicken. Het begint met een nachtelijk bezoek aan een chique straat. Rijken hebben blijkbaar de gewoonte om hun auto's niet op slot te doen, en creditcards te laten rondslingeren. Hetzelfde geldt voor de villa's van beroemdheden in de Hollywood Hills. Bij Paris Hilton vinden ze de sleutel onder de deurmat.

Coppola baseerde The Bling Ring op het waargebeurde verhaal van een groepje tieners dat in 2008 en 2009 inbraken pleegde in de huizen van jonge beroemdheden als Paris Hilton, Lindsay Lohan en 'Pirates of the Carribean'-acteur Orlando Bloom. In een jaar tijd stalen ze circa drie miljoen dollar bij elkaar. Via Facebook en Twitter hielden ze bij wanneer de sterren van huis waren, wanneer ze naar feestjes gingen, of naar filmopnamen. Via Google Earth traceerden ze de adressen. En dan gingen ze op pad, om zich in de designerkleren en juwelen van de geadoreerde sterren te hullen, en zich Paris Hilton of Lindsay Lohan te wanen.

Coppola, die als 15-jarige al stage liep bij Chanel, daarna commercials maakte voor Dior, en al jaren als stijl-icoon samenwerkt met het Franse modehuis Louis Vuitton, toont een wereld waarin kinderen op pad gaan om een lifestyle te stelen. Evenals het Franse meisje in Ozons 'Jeune & Jolie' lijken de Amerikaanse meiden op zoek te zijn naar een identiteit. "Californië is het centrum van de Amerikaanse showbizz", aldus Coppola "en de Valley-kids leven zo dicht bij die glamoureuze wereld, dat ze er onderdeel van willen uitmaken."

The Bling Ring toont eigenlijk hoe de cultuur van tabloids en reality-tv overheersend is geworden, en gebrek aan privacy de norm. Door Facebook en Twitter voelen beroemdheden heel dichtbij. Maar het is natuurlijk een begoocheling, zoals ook Harmony Korine onlangs toonde in zijn 'Spring Breakers' waarin Amerikaanse studentes een overval plegen om vakantie te kunnen vieren.

Het referentiekader is steeds de moderne genotscultuur. Bij Korine is het roldmodel Beyoncé, bij Coppola is het Paris Hilton. Evenals Korine, wiens film nu in de Nederlandse bioscopen draait, maakte Coppola haar film in de stijl van haar onderwerp: strooiend met informatie, en met een korte aandachtsspanne.

Zonder streng te willen oordelen, lijken deze filmmakers op een toenemende obsessie met de pop- en pornocultuur te wijzen. Zie de 17-jarige scholiere die een dubbelleven leidt als prostituee in Ozons Jeune & Jolie, en die zich op stiletto's, in een vijfsterrenhotel, het gelukkigst voelt. De Californische kids staan te kirren voor de spiegel in de Versace-jurkjes, en met de Louis Vuitton-tasjes en Dior-bontjes van Paris Hilton. Coppola mocht voor de gelegenheid in Hiltons huis filmen.

Uitgedost als modellen, of verleidelijke stoeipoezen, op naaldhakken, gaan ze naar school, en verschijnen ze uiteindelijk voor de rechter. Opmerkelijk is, dat ze niet het idee hebben iets fout te hebben gedaan. Ze zijn vooral geïnteresseerd in de roem die de criminaliteit hen brengt.

Anders dan haar Bling Ringers heeft Sofia Coppola geen Facebook-pagina en ook geen Twitter-account. Ze heeft wel haar eigen kalfslederen handtassenlijn bij Louis Vuitton met de initialen SC.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden