Ontsnapt aan de reisleider

Prekestolen

Een vader kruipt met zijn kleuter naar de rand van de Prekestolen, als was hij Michael Jackson op een Berlijns balkon, om samen over het randje te gluren naar het diepblauwe water, dat 604 meter lager ligt. Anderen worden al misselijk bij het idee en houden zich ver van de afgrond, voorzover dat kan op een plateau van 25 bij 25 meter. Hekjes staan er niet op dit toeristische hoogtepunt in de omgeving, dat vorig jaar 130.000 bezoekers trok en uitdaagt tot opvallende gebeurtenissen. Het lokale symfonie-orkest heeft er concerten gegeven, en onder de noemer Pulpit Rock Rock treden er soms popgroepen op, zoals Kaizers Orchestra dat uit de buurt komt en onder meer olievaten bespeelt. Er wordt hierboven wel eens getrouwd en turners uit Stavanger hebben eens pal op het randje de handstand geoefend. De wandeltocht omhoog is goed te doen voor wie zo’n twee uur lang van steen naar steen kan huppen. Vertrekpunt is de Preikestolhytte, waar je kunt eten en van half mei tot half september ook overnachten. Rond 1900 klommen de eerste toeristen omhoog. Sindsdien is het jaarlijks drukker geworden en wie pech heeft wandelt de 3,8 km in optocht. Italianen komen boven op slippers, vertelt elke gids, maar goed schoeisel is onontbeerlijk. Ook kan het weer snel omslaan en is het niet mogelijk onderweg proviand in te slaan. Wel zijn er voldoende rustplaatsen met fraai uitzicht, en zorgen de naaldbomen, kleine dieren, meertjes en rotspartijen waarvan men vroeger dacht dat ze door trollen op hun plaats waren getrokken, voor een gevarieerd landschap. De krapte op het laatste stuk vergroot de weidsheid van de Lysefjord, dat door Victor Hugo gememoreerd werd in ’Les Travailleurs de la mer’ als indrukwekkendste kloof ter wereld, ook al had hij dat van horen zeggen. Diepe scheuren in de rotsformatie vriezen in de winter dicht en kunnen rotsdelen uiteen drukken. Er is nog geen beweging gemeten, maar eens stort de Prekenstolen volgens geologen in de fjord.

Sverd i Fjell

Drie enorme zwaarden staan in de rots geplant aan de waterkant bij de Hafrsfjord, iets ten zuiden van Stavanger. Hier vocht Harald Harfagri (Schoonhaar) de veldslag waarmee hij Noorwegen circa 890 tot een koninkrijk verenigde. Het monument vertegenwoordigt vrede, eenheid en vrijheid, en werd in 1983 onthuld door Koning Olav. Het is een werk van de in Noorwegen bekende kunstenaar Fritz Rüed (1928-2002), die in zijn geboorteplaats Bryne (bij Time) nog zijn eigen beeldenpark heeft, vol circusfiguren, sprookjeswezens, prinsessen en andere vrouwen.

Gamle Stavanger

Oud-Stavanger omvat 173 gebouwen van eind 18e eeuw. Actievoerders wisten de sloop van de kleine witte huisjes te voorkomen en inmiddels heeft Stavanger prijzen binnengesleept voor dit restauratieproject. Tussen de woonhuizen, kunstgalerieën en handwerkboetiekjes is het aangenaam wandelen. Een surreëel gezicht is het als pal achter de straatjes een oceaanstomer aanmeert.

Conservenmuseum

Aan de üvre Strandgt. 88 & 90 ligt in deze oude wijk het Conservenmuseum, waarin de oude economische motor wordt geëerd. Sinds 1873 werden hier sardines gerookt, onthoofd en verpakt, en op het hoogtepunt in 1925 had de stad zelfs 59 van deze fabrieken. De rokerijen in het museum zijn nog in gebruikt, evenals de inblikmachines die het werk van de soldeerders enorm vereenvoudigden. De opgewekte rondleiding brengt leven in het wat stoffige museum. De woning naast het museum heeft een historische inrichting.

Oliemuseum.

Nadat de visindustrie was ingestort veranderde Stavanger in een centrum voor de olieindustrie, en het Oliemuseum in de haven is daarvan het meest zichtbare bewijs. Veel van de spectaculair ogende apparaten zou je ook in een Jules Verne-museum kunnen verwachten, om te laten zien hoe je afdaalt naar het middelpunt van de aarde of hoe een reis naar de maan begint. Het museum vertelt hoe olie ontstaat en sinds 1969 voor de kust van Noorwegen gewonnen wordt, en wat dat betekent voor de moderne maatschappij. Voor wie geen zin heeft in gedetailleerde uitleg, valt er genoeg te zien. De grootste boorkop ter wereld (1700 kg, 90 cm), duikapparatuur, de zelfaangedreven reddingscapsule ’Whittaker’ met plaats voor 28 man en de helikoptercabine waarin je ’net alsof’ naar het olieveld vliegt. Daar aangekomen is de ontsnappingskoker de snelste weg naar buiten, en dat is nuttige kennis, aangezien je ook leert dat oliewinning best riskant is. Kinderen kunnen aan de slag op het nagebouwde boorplatform.

De oude kerk van ürdal

Een van de beste voorbeelden van een Renaissance kerk aan de west-kust van Noorwegen, ligt in ürdal, vlakbij Hjermeland, 47 km van Stavanger. ’De kerk onder drie daken’, wordt wel gezegd, omdat het dak verspringt als gevolg van uitbreidingen kort na de bouw in de 17e eeuw. Een kruisbeeld uit de 13e eeuw hing tot 1880 boven de toegangsdeur, maar is nu in het Stavanger Museum te zien. Binnen hangt een bijzondere sfeer door de intimiteit en de versieringen op al het houtwerk: zowel plafond als zijmuren zitten van onder tot boven vol gekleurde bloemen, bomen, fruit, engelen en heiligen. In het altaarstuk is Golgotha afgebeeld, een werkstuk dat Godtfred Hendtzschel in 1635 voltooide. In 1919 werd de nabijgelegen nieuwe kerk in gebruik genomen, gebouwd van het geld dat emigranten vanuit Amerika hadden opgestuurd.

Bubbelen

Wie iets wil ervaren van de overal opduikende spa-activiteiten, kan terecht in hotel Spa Velvaere in Hjelmeland (www.spahotellvelvaere.no), even verzorgd als opgeruimd. Met binnenbaden waarvan het water voor het oog overloopt in de fjord. Een fraai uitzicht, helemaal als later dit jaar de zon niet ondergaat maar aan de horizon voorbijrolt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden