Ontsnappen is niemand vergund

De Italiaanse regisseur Matteo Garrone neemt ons met ’Gomorra’ op sleeptouw in het wereldje van de Napolitaanse maffia, de Camorra.

Hij laat zien hoe wijdvertakt het maffianetwerk is, hoe de haven van Napels als doorvoerroute wordt gebruikt en hoe de Camorristi met elkaar leven, in een betonnen woonblok dat nog het meest weg heeft van een gigantisch slagschip. De zon schijnt hier al lang niet meer. Ontsnappen is onbegonnen werk.

Garrone neemt met zijn film duidelijk afstand van de maffiafilms die we tot nu toe zagen. Niet alleen de Amerikaanse films van Francis Ford Coppola en Martin Scorsese zijn vergeleken bij Gomorra aardig geromantiseerd, ook de Japanse yakuzafilms – waarin normaal gesproken niet op een afranseling meer of minder wordt gekeken – blijken na het zien van Gomorra vooral gestoeld op afspraken die we met elkaar over het genre van de gangsterfilm hebben gemaakt.

Garrone legt aan de hand van verschillende losse scènes een wereld bloot, alsof we mee mogen, achterop de scooter bij de kleine Napolitaanse dief die alle steegjes in de stad kent, en alle loodsen in de haven wel een keer van binnen heeft gezien. Dan zien we hoe jonge jongens grote vrachtwagens leren besturen, waarmee ze het chemisch afval moeten dumpen.


Geleverd door Filmtrailer.com ]]>

Garrone heeft daarbij een bijzonder talent voor detail. Zie de mannen sjouwen met kussentjes, bestemd voor de kleine vrachtwagenbestuurders. Zonder de kussentjes zouden ze niet boven het stuur uit komen. De leeftijd van de jongens noemt Garrone niet. Hij laat wel kussentjes zien. Dat is genoeg. Even verderop worden gestolen kalasjnikovs leeggeschoten. En zo dringen we steeds verder door in een primitieve, bestiale wereld waarin de lichaamscultuur een hoofdrol speelt, en waarin het ondergrondse naaiatelier zomaar een link met de Italiaanse designerswereld oplevert. Dan kan de film ook gewoon suggereren dat Scarlett Johansson bij een première in een maffiajurk loopt.

Garrone blijft ook op een bijzondere manier trouw aan het boek dat de nog steeds ondergedoken Roberto Saviano in 2006 schreef, nadat hij undercover was gegaan bij de maffia. Niet door alle heftige scènes uit het boek op een rij te zetten, maar door zijn film te voorzien van een geweldige duizelingwekkende energie en door het verhaal te vrijwaren van makkelijke sentimenten. Dit is een wereld vol linke lui. Ontsnappen – zoals de meesterkleermaker misschien wel wil – is eigenlijk niemand vergund.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden