Ontslagen werknemer gebruikt omscholingsgeld meestal voor iets anders

Een werkzoekende achter de computer bij het Werkplein van het UWV. Beeld ANP XTRA

Het is niet verplicht, maar je ontslagvergoeding inzetten voor omscholing helpt wel bij het vinden van werk.

Slechts één op de vier ontslagen werknemers besteedt zijn ontslagvergoeding zoals die tegenwoordig bedoeld is: sneller aan een nieuwe baan komen door het inkopen van omscholing of andere baanbegeleiding.

Kortere werkloosheid was juist een belangrijke reden voor de wetgever om de bekende ‘gouden handdruk’ in 2015 om te smeden naar de huidige ‘transitievergoeding’. Onderzoekers van Tilburg University bekijken nu voor het eerst hoe dat in de praktijk uitpakt.

Uit de resultaten die onderzoeksleider Irmgard Borghouts vandaag overhandigde aan de Sociaal Economische Raad (SER) blijkt ook meteen dat een omscholingscursus juist heel effectief is: zij die daaraan meedoen zijn gemiddeld zes maanden korter werkloos na ontslag dan degenen die geen scholing of training volgden. Vooral lager- en middelbaar opgeleiden hadden er baat bij.

Sparen

Dit soort scholing betaalt de werknemer sinds drie jaar uit zijn ontslagvergoeding, toen de wet werk en zekerheid van kracht ging. Iedereen die langer dan twee jaar aan de slag is bij een werkgever heeft recht op het geld, ook tijdelijke krachten. Het maandsalaris en het aantal gewerkte jaren bepalen het precieze bedrag.

Baanbegeleiding inkopen hóéft echter niet, ook al ziet de overheid dat wel graag. De meeste werknemers blijken het geld te sparen of er hun vaste lasten van te betalen. Een vijfde koopt er ook luxe producten van.

Dat maar een kwart een deel van de vergoeding gebruikte om zijn kans op een nieuwe baan te vergroten, hoeft ook weer niet direct te betekenen dat de wet een flop is.

Een klein deel van de bedrijven biedt alle hulp gratis aan, waardoor het voor een werknemer niet nodig is om zijn ontslagvergoeding er ook nog aan te besteden.

Toch zou Borghouts graag zien dat meer werknemers zich lieten omscholen, nu blijkt dat dit de werkloosheidsduur zo verkort. Het is niet wettelijk verplicht voor werkgevers om enige vorm van begeleiding naar nieuw werk aan te bieden bij ontslag, ook al konden alle ondervraagden uit dit onderzoek wel uit meerdere opties kiezen. Maar van het zo succesvol gebleken omscholen bleef één op de vijf verstoken.

Zweeds transitiefonds

“In het algemeen zouden we voor baanbegeleiding naar Zweden kunnen kijken”, zegt de arbeidsmarktdeskundige.

Werkgevers storten daar geld in een transitiefonds voor het geval iemand ooit ontslagen moet worden. Het staat daar los van een ontslagvergoeding, die de werknemers ook nog kunnen krijgen.

Bovendien moeten werkgevers daar hun personeel eerder laten weten dat er ontslag dreigt, zodat er meer tijd is voor omscholing.

Netwerkborrels

Naast scholing bieden Nederlandse werkgevers tal van andere soorten baanbegeleiding aan, en ook daar kunnen mensen hun transitievergoeding aan uitgeven. Denk aan sollicitatieworkshops, groepstraining of netwerkborrels.

In tegenstelling tot scholing helpen die echter niet. De ontslagen werknemers die meewerkten aan het onderzoek kwamen er niet sneller door aan een nieuwe baan.

Lees ook:

Al jaren ziek thuis, geen cent salaris meer, maar nog altijd in dienst
Sinds 2015 moeten werkgevers aan werknemers bij ontslag een vergoeding meegeven. Ook als ze ziek zijn. Maar dat gebeurt vaak niet. Het CNV begint nu een campagne tegen ‘slapende dienstverbanden’. 

Koolmees zoekt steun bij linkse oppositie voor zijn arbeidsmarktplannen

Voor zijn hervorming van de arbeidsmarkt hoopt minister Koolmees op de steun van oppositiepartijen. Maar SP, GroenLinks en PvdA blijven tegen versoepeling van het ontslagrecht. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden