Ontslag Zuid-Afrikaanse hoofd belastingen moet bevolking en investeerders geruststellen

Tom Moyane afgelopen november bij het parlement in Kaapstad. Beeld Getty Images

President Ramaphosa van Zuid-Afrika wil zijn land bevrijden van wijdverbreide corruptie. Hij heeft Tom Moyane, hoofd van de belastingdienst, per onmiddellijk aan de kant gezet.

De strijd tegen corruptie van de nieuwe Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa is nog niet voorbij. Maandagnacht schorste hij 'met onmiddellijke ingang' Tom Moyane, het hoofd van belastingdienst Sars.

Die beslissing kwam een maand na het gedwongen vertrek van Ramaphosa's voorganger Jacob Zuma en de aanstelling van nieuwe ministers op alle economische departementen. In december is het volledige bestuur van staatsenergiebedrijf Eskom vervangen.

Met zijn doortastende optreden hoopt Ramaphosa het vertrouwen in de politiek en de economie van Zuid-Afrika, na negen jaar van groeiende corruptie onder Zuma, te herstellen. Niet alleen bij zijn eigen bevolking overigens, ook onder internationale investeerders.

Wachten op Moody's

Vrijdag komt kredietbeoordelaar Moody's met een nieuwe waardering van Zuid-Afrikaanse staatsobligaties. Moody's is de enige van de drie mondiale kredietbureaus die deze waardepapieren nog niet aanmerkt met een junkstatus. Het is voor Zuid-Afrika cruciaal dat dit zo blijft. Anders kunnen er op termijn miljarden euro's uit de economie wegvloeien.

De wijdverbreide corruptie en het te grote begrotingstekort zijn de belangrijkste problemen voor de Zuid-Afrikaanse kredietwaardigheid. Met de schorsing van Moyane slaat Ramaphosa een dubbelslag. Moyane werd gezien als een corrupte handlanger van Zuma en de beruchte zakenfamilie Gupta én haalde te weinig belasting op. Dat laatste was extra problematisch omdat Sars eerder juist bekend stond als een opvallend goed functionerende overheidsdienst.

Zijn verdiende loon

David Lewis, directeur van anti-corruptieorganisatie Corruption Watch, meent dan ook dat "niemand de belangen van democratisch Zuid-Afrika meer heeft geschaad dan Moyane". Hij stelt zelfs: "Wat Moyane heeft gedaan staat niet ver af van landverraad. Hij hoort achter de tralies te zitten. Wij zullen ons uiterste best doen ervoor te zorgen dat hij zijn verdiende loon krijgt."

De druk op Moyane liep op nadat de tweede man binnen Sars, Jonas Makwakwa, vorige week opstapte. Ondanks sterke aanwijzingen van corruptie hield Moyane hem een jaar lang de hand boven het hoofd. Nieuw bewijs, dat vorige week uitlekte, maakte Makwakwa's positie alsnog onhoudbaar. Het was niet het eerste Sars-schandaal onder Moyane's leiding. En ook zijn beleid met betrekking tot btw-teruggave was verdacht. Hij zou via een derde partij 5 miljoen euro aan belastinggeld hebben laten terugbetalen aan de schatrijke zakenfamilie Gupta, die nauwe banden heeft met ex-president Zuma en zo overheidsgeld naar de familiebusiness wist te sluizen.

Het openbaar ministerie klaagde Zuma vorige week aan voor verschillende, elf jaar oude fraude- en corruptieverdenkingen. De politie doet onderzoek naar het handelen van de Gupta-familie. Ook in die zaak lijkt het net zich te sluiten.

Lees ook: 
Een noodverband voor de gewonde Zuid-Afrikaanse economie, zo is de nieuwe ministersploeg van president Cyril Ramaphosa het best te typeren. In zijn nieuwe kabinet zitten vertrouwelingen én Zuma-getrouwen.

Elf jaar lang wist hij de rechtbank te ontlopen, maar nu moet Jacob Zuma er toch echt aan geloven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden