Ontpolderen schept nieuwe kansen

Nu het kabinet heeft besloten de dijken van de Hedwigepolder te laten doorsteken, is de vraag: hoe doe je dat? Arcadis bedacht drie scenario’s.

Hans Marijnissen

Harm Albert Zanting pakt de kaart er eens bij. Als directeur Marktgroep Delta’s en Rivieren is hij bij Arcadis belast met het ontpolderen van het meest bediscussieerde stukje Nederland. Hij gaat met zijn wijsvinger langs de contouren van de Hedwigepolder, die nog deels op Belgisch grondgebied blijkt te liggen. En hij wijst naar het noordelijke gedeelte van de Prosperpolder die België op haar beurt zal blootstellen aan de getijdenstroom van de Westerschelde.

De vinger gaat dan landinwaarts, om te blijven hangen bij een rood-ingetekend oud dijklichaam. „Kijk, hier zullen we moeten beginnen”, zegt Zanting. „Als eerste zullen we de oude dijk die de Hedwigepolder aan de zuidkant afsloot, moeten ophogen tot deltaniveau. Als straks de polder onder water staat, wordt deze nieuwe dijk de waterkering. ”

Misschien gaat het aanleggen van een compleet nieuwe zeedijk sneller dan het uitkopen van de eigenaar van de Hedwige-polder, de Belgische industrieel Gery De Cloedt, die heeft aangekondigd de onteigening juridisch aan te vechten. Zanting schat dat die procedure ruim een jaar kan duren. Pas dan kan de eerste schop de grond in. „Maar dan kan het ook snel gaan. Terwijl de zeedijk wordt aangelegd, kan de polder al worden ontdaan van alle bebouwing, bomen en struiken.” De sloten worden gedempt omdat deze, als het tij binnenkomt, onnatuurlijke stromingen kunnen veroorzaken. Zodra de polder leeg is, kan de buitendijk worden doorgestoken.

Arcadis heeft drie varianten klaarliggen voor de feitelijke ontpoldering. Het eerste plan is het minst ingrijpend en voorziet in een bres in de dijk van zo’n 900 meter. De Belgen kunnen dan in hun dijk een bres van 500 meter slaan. In plan B worden over de gehele lengte van de dijk kleine bressen geslagen, soms wat dieper, soms wordt de hoogte van het schor aangehouden dat zich voor de huidige dijk heeft ontwikkeld. De polder zelf ligt wat dieper, zodat het water als het ware over drempels de polder moet instromen.

Zanting vermoedt dat de Belgen voor deze optie kiezen. Hijzelf geeft de voorkeur aan optie drie, waarbij dijk én schor worden afgegraven op het niveau van de polder. „Dat is de meest natuurlijke optie. Het water heeft dan vrij spel. Met vloed stroomt het snel naar binnen, bij eb trekt het zich heel langzaam terug waardoor er de bekende geulen ontstaan. Het zand dat achterblijft, vormt slikken die als de zee er niet meer bij kan, zich zullen ontwikkelen tot begroeide schorren. En dat zal helemaal vanzelf gaan. We kunnen de natuur alleen een handje helpen door een bestaande geul in de huidige polder wat uit te graven.”

Arcadis verwacht dat de ontpoldering geen tot zeer weinig effect zal hebben op de stroming in de Westerschelde. De waterstand in Antwerpen zal slechts enkele centimeters afwijken, en de angst voor een ’zijstroom’ vanuit de onder watergezette polder richting vaargeul is ongegrond. De ontpoldering zal alleen een betere dijk opleveren, een dijk met voorland is nu eenmaal veiliger.

Zanting hoopt dat het voorliggend jaar waarin eigenaar De Cloedt moet worden uitgekocht, door de autoriteiten benut zal worden om de Zeeuwen warm te krijgen voor de onontkoombare ontpoldering. „Ik begrijp de rouwperiode van de Zeeuwen goed. Maar het besluit ligt er, en biedt kansen. Met name gemeentelijke en provinciale besturen zouden nu met de bevolking plannen moeten smeden. Er komt straks een nieuwe dijk aan een prachtig natuurgebied. En die terrasdijk creëert enorme economische mogelijkheden.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden