Ontluikend Gasteren

De zon laat zich zien en meteen is het druk op het terras in Gasteren. Dit is een typisch Drents dorp, dat zie je zo. Maar waarom toch?

De zon laat zich zien en meteen is het druk op het terras in Gasteren. Dit is een typisch Drents dorp, dat zie je zo. Maar waarom toch? Stukje voor stukje puzzelen we de elementen bij elkaar: de Saksische boerderijen, de indeling van het ruim ogende dorp met de Brink in het midden. Twee meisjes te paard gaan er stapvoets overheen. Ook de andere weggebruikers lijken geen haast te hebben.

Wij gaan rustig aan richting het Balloërveld. Ruim zeven jaar geleden was dit nog een militair oefenterrein. En wie goed zoekt vindt hier loopgraven en een antitankgracht uit de Tweede Wereldoorlog. Het waren vooral de lokale bewoners die eeuwenlang hun voordeel deden met deze heide. Dieren konden hier grazen en plaggen, zand en strooisel van planten werden voor de akkers gebruikt. Samen met de mest van hun koeien, schapen en varkens ontgonnen de dorpelingen zo de arme gronden rondom hun woonkern.

We laten de weidsheid van het heideveld voor wat het is om verder te wandelen langs het beekdalenlandschap van de Drentsche Aa. Het sappige voorjaarsgroen doet bijna pijn aan de ogen na de bruine heideplanten die nog in winterslaap lijken te zijn. Het is makkelijk voor te stellen dat dit dal voor gras, hooi, hout en grond benut werd. Oorspronkelijk waren dit de gemeenschappelijke gronden van het dorp.

Het Gastersche Diepje meandert door het land tussen het groene gras en de afwisselende doorkijkjes. We zijn te vroeg om de gevlekte orchis te zien bloeien en de ijsvogel laat zich ook niet zien. Of moet je daar meer geduld voor hebben? Opeens glipt een jonge ree weg tussen wuivende rietpluimen aan de oever van de beek. De waterloop kronkelt in vele vormen naast ons, ook als de zandweg een bospaadje wordt en de zandwal zichtbaar in hoogte toeneemt. Een bankje aan de oever is verzakt, maar aan het uitzicht mankeert niks. De bomen vormen een aangename beschutting tegen de frisse noordoostenwind die op komt zetten.

De beek heet inmiddels naar het volgende dorp: het Oudemolensche Diep. Hierin mondt even verderop het Anlooër Diep uit, een zijbeek die wij passeren via houten loopvlonders. Nog meer stroomafwaarts zal al die samengestroomde nattigheid afwateren in de Drentsche Aa.

Onze route voert juist stroomopwaarts langs het Anlooër Diep. Dat beekdal oogt veel subtieler en speelser dan de planmatige en rechtlijnige bosaanplant van landgoed de Schipborg ter linkerzijde.

Eén van de oudste kerken van Drenthe kunnen we niet zomaar passeren. Daarom buigen we kort van de route af naar de Magnuskerk in Anloo: een prachtig romaans exemplaar waarvan het tufstenen schip al rond 1100 werd opgetrokken.

Een mengeling aan zandwegen, paadjes en bruggetjes brengt ons naar de glooiende Zuidesch van Gasteren. Onze neuzen hebben als eerste door dat een boer mest aan het injecteren is. Ook zijn voorgangers hebben eeuwenlang deze essen, akkers, bewerkt om de grond vruchtbaar te maken en te houden. In de Middeleeuwen gebruikten ze daarvoor een mengsel van mest en geraapt plantenstrooisel. Later staken de boeren plaggen uit het beekdal of de heide. Met die gras- en heidezoden verbeterden ze het akkerland stelselmatig. Vanaf deze es bij het dorp waar al eeuwenlang voedsel wordt verbouwd is het niet ver meer naar de pannenkoekenboerderij aan de Brink.

Route
De routebeschrijving kan voor €7,50 worden aangeschaft via www.stichtingtendo.nl. Daarmee steunt u meteen (het onderwijs in) een voormalig lepradorp in Kenia. Via dezelfde website kunt u zich ook inschrijven voor de wandeldag voor het goede doel van de stichting Tendo op 12 mei. Op die dag kunt u kiezen uit wandelroutes van 8, 13, 16 of 25 kilometer. Ook zijn er twee fietsroutes. De Magnuskerk in Anloo is op 12 mei tussen 10.00-16.00 voor iedereen geopend en het orgel wordt bespeeld. Bus 58 tussen Assen en Groningen stopt in Gasteren.

meer wandelingen en fietsen op trouw.nl/natuurtochten

Oordeel
De tocht voert merendeels over onverharde paden en is buitengewoon afwisselend, vooral het tweede deel door het es- en beekdalenlandschap. Wie een kortere variant (met kinderen) verkiest kan makkelijk teruglopen naar Gasteren (bijvoorbeeld via de rood-witte markering van het Pieterpad) langs de Gasterse Duinen en een hunebed. Na de houten loopvlonders over het Anloër Diep rechtsaf het fietspad naar het dorp volgen kan ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden