Ons kleinste vee

In de serie 'De groentetuin' volgen we de tegenslagen en bescheiden succesjes van moestuinbeginneling Alma Huisken. Aflevering 16.

Bericht in het clubblad. Of we allemaal bij-vriendelijke gewassen willen poten, want er is een imker op komst; met twee kasten vol van 'ons kleinste vee' betrekt hij een perceel in het hart van het complex. Indachtig mijn favoriete honingsoorten wil ik best planten voor het nijvere volkje. Maar een linde of acacia krijg ik nooit op tijd in groei en bloei, en de slakken verzwolgen alle tijm. Dan maar zonnebloemen, voor stralend gele honing. Hierheen, bijen!

Vita Sackville-West gruwde zozeer van vlinderbomen dat ze echtgenoot Harold Nicholson, en ieder ander die iets in de melk te brokkelen had op haar tuin Sissinghurst, verbood een buddleia te poten.

Mien Ruys daarentegen voorzag elk beplantingsontwerp van Japanse kers, phloxen, riddersporen én een vlinderboom, inderdaad: voor de vlinders. Misschien zijn het niet de mooiste boomstruiken op aarde, maar als je een klapwiegende dagpauwoog of polychrome atalanta wilt lokken, zit je eraan vast.

Net zoals je vlinders de tuin in kunt entameren, lukt dat met hommels (hoor ze maar brommen in de kelken van een digitalis) en ook met bijen. Dus moedigde ik op mijn landje de marjolein aan en zaaide zonnebloemen. Terwijl elk gemiddeld schoolkind deze vrolijke tuinreuzen voor een wie-kweekt-de-grootste-wedstrijd aan de praat krijgt, liet Helianthus annuus mij stikken.

Maar ik wist inmiddels dat je als tuindertje altijd een 'plan B' moet hebben omdat 'A' zo vaak niet werkt (een 'plan C' is helemaal vooruitzien, maar dit terzijde). Om toch een nectarverhogende bijdrage te leveren -en mede in het kader van mijn eenvrouwsactie 'herstel cultureel erfgoed'- zaaide ik boekweit. En kijk, die goeie ouwe pluimpjes trokken bijen als magneten aan. Missie volbracht.

Vergeleken met bolle hommels in streepjesbontjassen en snerpend zoemende wespen vallen bijen in het niet. Ze zijn klein, bruin en onopvallend. Zeker in hun domicilie op ons complex; een geheel overwoekerde tuin, waar je op spitzen staand net wat dansende bijen ontwaart boven roodgeschilderde kasten. Zelf getimmerd van cederhout, door imker Jan Glazenborg. ,,Dit is het zwarte landras, zeg maar melkboerenhondenbijen'', verklaart de nieuwe buurman. ,,De nectar die ze hier verzamelen wordt ongetwijfeld bloemenhoning, omdat ze zoveel verschillende planten bezoeken. Maar mogelijk springt er één soort uit.''

Ik volg Jan naar het overzichtelijker landje van zijn oom, enkele kilometers verderop, waar ook al een paar kasten staan. Als parttime idealist vindt Jan dat bijen op volkstuinen horen, maar als full-prof imker beseft hij dat het economisch nauwelijks interessant is. Daarom gaat hij vanuit woonplaats Opperdoes een zomer lang on the road met zijn volkeren en verhuurt ze gelijk uitzendkrachten. In het voorjaar verrichten ze goede werken in de appelbongerds van de Betuwe, gevolgd door hand- en spandiensten in de kassen van telers en veredelingsbedrijven. Want sommige gewassen behoeven een bij, zoals de vele aardbeien op ons eigen complex. Jan: ,,En wat dacht je van courgettes en bloemkool? Ook daar zorgen bijen voor een betere vruchtzetting.''

Jan is al jaren gek van bijen, maar niet zo gek dat hij zich laat steken, dus verzamelt hij de volle honingramen in het traditionele astronautenpak van een imker, met een vuurbeker smeulende shag in de hand. Terwijl hij de rook blaasbalgt, spreekt hij nostalgisch over vroeger, toen in de Wieringermeer en Noordoostpolder een gele zee van koolzaad golfde. ,,Je hoefde je kasten er maar in te zetten en je had al honing. Nu rijd ik er speciaal voor naar het Oost-Groningse Oltambt.''

Ah, koolzaadhoning! Geler dan zonnebloem en mogelijk nog milder! Onmiddellijk gloort bij mij een nieuw plan. Als ik volgend jaar het brandnetelbos achterin de tuin nu eens omleg en er een koolzaadakker creëer? Voor een mals vleugje geel in de honing? Vol zoete voornemens slenter ik naar het tuinwinkeltje en vind er wat Jans bijen 'op locatie' verzamelden: lindebloesemhoning gescoord net buiten ons complex en samengestelde 'volkstuinbloemenhoning'. Ik neem direct een lik. Verbeeld ik het me nou, of proef ik mijn boekweit, héél in de verte?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden