Ons Belang

Betrokken zijn. Mensen hebben allerlei motieven om zich te organiseren. Martijn de Rijk volgt hen. Een tocht door het maatschappelijk middenveld. Deel 5: De medenzeggenschapsraad.

Martijn de Rijk

Overleggen is ook maar een vak. Vooral een woedeaanval in onderhandelingen vergt de nodige vaardigheid, en het is dan ook met enige bewondering dat enkele ouders in de medezeggenschapsraad constateren dat die van directeur Jan Vos geheel volgens de regels der kunst is uitgevoerd.

Het ging over de overblijfregeling, een kwestie die al jaren speelt. Toen het er in de discussie op uit dreigde te lopen dat de leerkrachten toch ook hun bijdrage moesten leveren, veranderde Jan Vos ineens de toon van het gesprek. Uiteraard was hij voor de moderne gedachte dat je vanuit de belangen van het kind moet redeneren, maar als directeur had hij ook een verantwoordelijkheid voor het welzijn van de leerkrachten. 'Ik wil niet dat mijn leerkrachten zoveel toegeschoven krijgen dat er straks mensen uitvallen - de rusttijden staan niet voor niets in de cao.' Afgemeten sprak hij, met stemverheffing, maar niet hysterisch, verontwaardigd, maar niet wrokkig. De ouders Fons en Dirkje glimlachen waarderend. Professionals herkennen elkaar.

Het is de christelijke Prinses Beatrixschool in Heemstede. Veel hoog opgeleide ouders met redelijke inkomens, vandaar dat de school een vrijwillige ouderbijdrage kan vragen. Niet iedere MR, zoals ze de medezeggenschapsraad het liefst noemen, kan over zo'n budget beschikken. Het gaat op aan ict, extra bijlessen en excursies. Althans, dat is de bedoeling. Afgelopen schooljaar was er 9000 euro overgebleven. Nogal wat ouders waren daar bij Fons over komen klagen - gaven ze daarvoor hun goeie geld?

Dus toen Jan Vos eerder op de avond voorstelde om aan het begin van het schooljaar niet meteen alle activiteiten te plannen, maar ruimte te laten voor onverwachte initiatieven - het moderne onderwijs moet tenslotte kunnen anticiperen op wat er onder de kinderen zelf leeft - toen was Fons daar helemaal niet voor. Ook toen het voorstel nog eens rond ging - het leek zo logisch en redelijk - bleef Fons tegen. Voor je het wist had je weer een overschot, zei hij; er bestond toch al genoeg wrevel over het feit dat maar 58 procent betaalt. En op dat moment viel een van de andere ouders soepel in met een compromis: uiterlijk in januari zou het excursiebudget volledig toegewezen moeten zijn. Dat werd het, natuurlijk.

Maar de overblijfregeling was beslist lastig. Ellen, van de overblijfcommissie, kwam met een ontwerpregeling: de bijna 180 ouders van overblijfkinderen zouden allemaal per tourbeurt bij het overblijven moeten helpen. Marieke, die er als voorzitter van de ouderraad ook bij zat, was er het helemaal mee eens. Het waren geëmotioneerde pleidooien, zoals je dat van betrokken ouders verwacht. Dan blijken de ouders die in de medezeggenschapsraad zitten van een ander slag te zijn. Met achteloze zakelijkheid, maar des te snijdender, viel Dirkje het voorstel aan. Overal werd er gestreefd naar professionalisering, zei ze, maar op de Prinses Beatrixschool zouden ze 180 amateurs gaan inzetten - hoezo, het was het team toch om rust en continuïteit te doen?

Dat werd een vinnige discussie. Het punt is dat de kinderen nu in hun klas samen met de leerkracht hun brood opeten, en dat het team wel wat anders te doen heeft. Maar Dirkje wilde dat niet meteen accepteren, waarop Jan Vos ten slotte zijn beheerste boosheid toonde.

En dan bindt Dirkje in: ze wil niet onredelijk zijn, maar laat het met die overblijfouders bij een overzichtelijk klein groepje vrijwilligers blijven. Plotseling is iederéén compromisbereid. Konden eerst de kinderen vanwege de onrust die dat gaf niet allemaal tegelijk in de aula eten, nu is dat de sleutel tot de oplossing - met alle kinderen bij elkaar is er minder toezicht vereist. Als Fons nog voorstelt om dan ieder teamlid bij tourbeurt, dat wil zeggen eens in de twee weken, mee te laten doen, zodat de leerkrachten ook bij het overblijven betrokken blijven, kijkt iedereen hem bewonderend aan: dit compromis is werkelijk van grote schoonheid - voorlopig.

Het was er Dirkje om te doen dat het team de verantwoordelijkheid voor het overblijven niet alleen aan de ouders laat. Wat is een school tegenwoordig zonder goeie overblijfregeling? Een kwestie van onderkennen van belangen - een wat abstracte visie die past bij de technocratische onderwerpen die de MR te behandelen heeft. Het helpt dat Dirkje overdag bij de VU als faculteitsdirecteur aan de andere kant van de tafel zit. Het komt ook goed uit dat Fons als ingenieur en vliegenier bij de KLM harde onderhandelingen moet voeren met leveranciers. Hij weet het persoonlijke en zakelijke goed te scheiden. Anderen soms niet. Dat kan wel eens problemen geven in zo'n raad.

Maar de beste momenten zijn voor iedereen hetzelfde: die met de kinderen. Zulke mooie wezens, zegt Fons met zijn zachtmoedige Vlaamse tongval. Zoals onlangs die ochtend dat hij op school moest zijn voor enkele sollicitatiegesprekken: de kleuterklas kwam de gang op en een van die hummeltjes kwam met zijn jas open voor hem staan, zonder iets te zeggen. Of hij de knopen maar dicht wou doen. 'Dat is zo iets moois.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden