Ons belang

Een ideaal, een ergernis, of gewoon de wens betrokken te zijn. Mensen hebben allerlei motieven om zich te organiseren. Martijn de Rijk volgt het. Een tocht langs verenigingen, raden en actiegroepen; het maatschappelijk middenveld. Iedere donderdag in de Verdieping.

Martijn de Rijk

Jaap Moerman, een 36-jarige ingenieur bij Hoogovens, kreeg een jaar of wat geleden een foldertje van de Fietsersbond in de bus en dacht: ach ja, waarom niet, laat ik daar maar eens lid van worden - zo kom je nog eens iemand tegen. Pas later, toen hij zich in de problemen verdiept had, kwam er iets van verontwaardiging in hem op. De 1200 verkeersdoden per jaar - Enschedé en Volendam zijn er niets bij - en als je ziet wat je eraan zou kunnen doen! In enkele jaren werd hij een expert. Hij weet nu dat 1.5 meter te smal is voor een fietspad, en 2 meter in sommige gevallen net weer te breed. Het ligt hem wel, zo'n benadering, hij is een bèta.

Dat kan botsen. Met GroenLinks bijvoorbeeld, een partij waarmee hij zich toch verwant zou moeten voelen, maar ze snappen het niet. Of ze willen het niet snappen. Laatst had hij nog een gesprek met de raadsfractie van GroenLinks in Haarlem, en die kon hij niet duidelijk maken dat je op de heel korte afstand, zeg onder de vier kilometer, beter voor fietsvervoer kon kiezen, en tegen de bus. Dat accepteerden ze niet, dat was vloeken in de kerk - openbaar vervoer is heilig. Bij de VVD begrijpen ze dat perfect, dat weet hij zeker. Die weten wat het kost. Voor de bus moet een weg breder zijn en heeft meer onderhoud nodig. En je kunt geld niet twee keer besteden.

Maar de redelijkheid slaat ook in eigen kring soms genadeloos toe. In een vergadering van de werkgroep waarvan Jaap voorzitter is, houdt iemand misprijzend de krant van die dag omhoog: de gemeente Haarlem wil voor een busverbinding een tunnel van 180 miljoen aanleggen. 180 miljoen! Van dat geld kunnen Haarlem en de verre omtrek geheel van fietspaden en -bruggen voorzien worden, en dan hou je nog een hoop centen over. Iedereen stemt honend in, behalve Gitta, de vrouw in het gezelschap van vier. Zij zegt dat je die bedragen niet op één lijn moet stellen. De bus is ook belangrijk. Zij zou graag een snelle busverbinding naar Velzen hebben - dan hoeft ze niet door de regen naar haar werk te fietsen. En als Jaap daar tegenin brengt dat het hier alleen maar om een prestigeproject gaat houdt ze voet bij stuk: iedereen moet zijn plek hebben op de weg, stelt ze koeltjes - een gescheiden weg voor de bus is uiteindelijk ook in het belang van de fiets.Op de vergadering doet iedereen verslag van overleg met anderen. Bas was bij een participatiebijeenkomst voor belanghebbenden - zo heet dat nu eenmaal. Het ging over fietsparkeren. En Arie was een avond bij de verkeersouders. Een oudgediende van de Fietsersbond had me al eens uitgelegd hoe het overleg tussen de Haarlemse belangengroepen werkte. In tien jaar tijds kon iedereen op een succesje bogen - zowel de fietsers als hun belangrijkste tegenstanders, de winkeliers. Zo bleef de dialoog in stand en als je elkaar steunt dan gaat de politiek wel mee. De politiek is als de dood om een groep voor het hoofd te stoten, dat gaat zó vaak fout, dus daar zijn ze allang blij als je het onderling eens bent.

Jaap meldt dat een gewenst fietspad niet doorgaat. De raadscommissie kon er geen geld voor vinden. Dat is dan een gelopen race, concludeert Bas. Jaap weet het zo net nog niet. Hij heeft een paar bewoners gesproken en wat mensen van de school in de buurt. Die willen wel actievoeren. Je moet geen verwachtingen oproepen die je niet kunt waarmaken, houdt Bas vol. De raadscommissie zal geen gezichtsverlies willen lijden. Dan kun je alleen maar informatie geven en moeten ze zelf maar zien wat ze doen, zegt Gitta. Ze willen wel actie, schat Jaap, maar dan zal de fietsersbond het toch moeten trekken. Tja.

Een beetje tegen de stroom ingaan, dat is eigenlijk waar het Jaap om gaat. Op zijn werk als onderzoeker bij Hoogovens komt het daar niet zo van. Een echte fanatieke fietser is hij niet. Laatst zei de wethouder op een borrel tegen hem: jij leidt zeker een esoterisch leven? Daar moest hij echt even over nadenken. Hoe bedoelde die man dat? Ik ben een heel gewone Haarlemmer, had hij toen gezegd. Zo iemand die af en toe de auto neemt, soms de trein, en als het zo uitkomt de fiets. Een rationeel mens, zo ziet Jaap zichzelf graag. Dat is ook wel een verschil met de Fietsersbond van vroeger. Vroeger vonden ze bij de Fietsersbond overal wat van: kerncentrales, openbaar vervoer, alles. Jaap wil veilig en comfortabel fietsen, daar heeft hij de bond bij nodig, maar voor de rest zoekt hij het wel ergens anders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden