Onrust over pgb blijft ondanks brief Van Rijn

Staatssecretaris staat vandaag tegenover kritische Tweede Kamer

Staatssecretaris Van Rijn van volksgezondheid gaat vandaag een lastig debat tegemoet over het persoonsgebonden budget (pgb), geld waarmee mensen voor zichzelf thuis zorg kunnen inkopen, zodat ze regie houden over hun eigen leven. Tegen alle eerdere geruststellingen in is er bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) een grote achterstand in de verwerking van de zorgovereenkomsten tussen pgb-houders en hun zorgverleners. Bovendien is sprake van een betalingsachterstand aan een groot aantal zorgverleners, die daardoor in financiële problemen dreigen te komen. De stress die dit alles weer teweeg brengt bij de mensen om wie het allemaal draait, de pgb-houders die afhankelijk zijn van zorg, is groot.

De problemen met het pgb hangen samen met een nieuw systeem van uitbetaling. Tot 1 januari kregen pgb-houders hun budget rechtstreeks op hun bankrekening gestort. Daarmee konden zij zelf zorg dragen voor de betaling aan hun zorgverleners. Controle was er pas achteraf. Sinds 1 januari draagt de SVB zorg voor de uitbetaling. Pgb-houders hebben een zogeheten trekkingsrecht. Zij moeten de zorgovereenkomsten met hun zorgverleners vooraf naar de SVB sturen. Als die aan alle eisen voldoen, betaalt de SVB rechtstreeks aan de zorgverleners uit. Controle vooraf dus. Dit nieuwe systeem is al in 2012 onder het vorige kabinet bedacht, om fraude te voorkomen.

Maandagnacht stuurde Van Rijn een brief naar de Kamer met cijfers en uitleg. Tussen augustus en november vorig jaar zijn 149.000 pgb-houders door de SVB en zorgkantoren aangeschreven om hun zorgovereenkomsten in te sturen. Daarop hebben 134.000 gereageerd. Van 15.000 budgethouders is tot op heden niets vernomen. Waarom niet, wordt op dit moment onderzocht.

Van de 134.000 budgethouders die hun zorgovereenkomsten wel hebben opgestuurd, wachten er 20.000 nog op een reactie. Van Rijn voert aan dat een deel van hen de overeenkomsten pas vorige maand heeft verstuurd. Bovendien hebben zich eind 2014 veel meer budgethouders gemeld dan verwacht, wat tot een achterstand in de verwerking heeft geleid.

Die 134.000 budgethouders hebben 229.000 zorgovereenkomsten verstuurd. Daarvan is 75 procent verwerkt. Maar 25 procent (57. 000 overeenkomsten) dus nog niet. In zijn brief heeft Van Rijn bepaald dat dat dit kwart uiterlijk is 13 februari moet zijn verwerkt.

Per Saldo, de belangenorganisatie van budgethouders, vindt dit de laatste kans. Als op 13 februari de betalingen niet zijn gedaan, dan heeft het systeem gefaald en moet het worden teruggedraaid, aldus een woordvoerster tegenover het ANP.

De oppositie in de Tweede Kamer is absoluut ontevreden met Van Rijns brief. Dat geldt ook voor min of meer middenpartijen als GroenLinks, D66 en CDA. Mona Keijzer (CDA) vindt dat Van Rijn excuses had moeten aanbieden aan de gedupeerden. "Hij heeft een systeembrief geschreven, waarin hij helemaal niet stil staat bij wat dit allemaal teweeg brengt bij de mensen."

Keijzer heeft er geen vertrouwen in dat een en ander zo snel wordt geregeld. Pia Dijkstra (D66) wijst erop dat Van Rijn al vanaf oktober is gewaarschuwd. "De vraag is of hij op tijd de complicaties heeft zien aankomen."

Corinne Ellemeet (GroenLinks) vindt ook dat Van Rijn te veel denkt vanuit het systeem, terwijl de praktijk weerbarstig is. "Hij redeneert van: uiteindelijk wordt het toch allemaal betaald? Ik vind een excuus op z'n plaats. Dit wordt een pittig debat. Hij moet door het stof, vind ik."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden