Onrust op het water nu ING schepen niet meer financiert

Bank stopt met hypotheken; woonbootbewoners overwegen claim in te dienen

Eigenaren van woonarken-, schepen en watervilla's overwegen gezamenlijk een vuist te maken tegen ING. De grootste hypotheekverstrekker van waterwoningen stopt daar vanaf 1 oktober mee. Dat maakt het moeilijker om een woning op het water te kopen, "waardoor de huidige hypotheekhouders rekening moeten houden met een waardedaling", zegt advocaat contractrecht Lisa Jie Sam Foek.

Afgelopen maandag was zij aanwezig bij een bijeenkomst van de Landelijke Woonboot Organisatie (LWO). Daar werd gesproken over acties, zoals een collectieve claim tegen ING. "Maar het besluit is nog niet genomen", zegt Jie Sam Foek.

In de reguliere woningmarkt is het niet erg als een van de hypotheekverstrekker stopt. Op het water ligt dat anders. Als ING straks wegvalt, kunnen potentiële kopers alleen nog terecht bij de Rabobank. "Zij hebben ook nog eens minder interessante voorwaarden dan ING", zegt woonschipbewoner Michiel Insinger. "Bij ING kun je boot en ligplek financieren, bij Rabobank alleen de boot." Wie in de toekomst op het water wil wonen, zal dus een flinke zak eigen geld moeten meenemen.

Insinger woont op een schip in de Amsterdamse Prinsengracht. Hij kocht het met een onderhandse lening en knapte het op. "Het werk is nog niet af, maar zodra ik klaar ben, wil ik hem laten taxeren en hoop ik een normale hypotheek te krijgen. Dat wordt me nu dus door de neus geboord."

Moeilijker aan een hypotheek komen, kan betekenen dat de waarde van de woonboten daalt. "Ach, dat is gissen", zegt woonbootbewoner- en bemiddelaar Bas van Schelven. "Momenteel stijgen de prijzen nog mee met de woningwaarde. Als Rabobank een groot deel van de nieuwe financiering overneemt, of er komen andere aanbieders, zie je misschien helemaal geen effect."

Of er nieuwe aanbieders komen, is nog niet bekend. Van Schelven spreekt over een verzekeraar die interesse zou hebben, LWO wil niets meer kwijt dan dat er 'gesprekken gaande zijn'. "De portefeuille die ING achterlaat, is ergens rond de 800 miljoen euro waard", zegt Liesbeth Koning, secretaris van LWO. "Geen onaanzienlijk bedrag."

Toch is Insinger er niet gerust op en vreest hij voor de waarde van zijn woonschip. "Maar wat kan ik er tegen doen? Een rechtszaak? Ja, dat zou ik een hele goede vinden."

Woonbootbewoners kunnen in een groepsclaim aanvoeren dat ING de zorgplicht verwaarloost. "Deze plicht stelt dat de bank rekening moet houden met de belangen van de klanten en niet alleen hun eigen belang centraal stelt," legt Jie Sam Foek uit.

ING zelf bestrijdt dat het de zorgplicht niet naleeft. Volgens de bank is ruim op tijd aangegeven te stoppen met waterhypotheken zodat anderen in het gat kunnen springen. De bank zegt af te willen van de financieringen omdat zij 'de hypotheekprocessen wil vereenvoudigen'. Daardoor is er geen plek meer voor ingewikkelde producten als waterhypotheken voor een kleine markt.

"Louter winstmotief", zegt woonbootmakelaar en voorzitter van de Nederlandse Bond van Makelaars in schepen Harald Falkeisen over het besluit van ING. "Ja, er gaat iets meer tijd zitten in een woonboothypotheek, maar dat is op allerlei manieren terug te verdienen. Bijvoorbeeld met een administratieve toeslag van 500 euro. ING legt een bom onder een groot stuk bedrijfsleven. Wat denk je van de arkenbouwers, de scheepswerven die van woonboten afhankelijk zijn. Dura Vermeer, een van de grootste aannemers van Nederland, heeft een afdeling die zich bezighoudt met drijvend wonen en er zijn talloze gemeenten met interesse in wonen op het water. Bizar toch dat je voor dat soort woningen geen hypotheek kunt krijgen."

Over de reactie vanuit de politiek is Falkeisen helemaal niet te spreken. "Jeroen Dijsselbloem zei: mensen kunnen voor een woonboot toch ook een persoonlijke lening nemen? Nou, dan heb je het echt niet begrepen. Maar ja, voor een Kamerzetel heb je ongeveer 65.000 stemmen nodig, en het aantal woonboten is slechts 11.000."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden