Onooglijk koopje blijkt prachtig schilderij

Het Dordrechts Museum kocht op een veiling een onooglijk paneel van Houbraken. Na restauratie blijkt het één van zijn topwerken.

Het was een onooglijk, donker en beschadigd paneel, maar omdat er zelden werk van de Dordtse schilder Arnold Houbraken (1660-1719) op de markt komt, besloot het Dordrechts Museum toch te bieden op het schilderij ’De roeping van Mattheüs’ dat onlangs aangeboden werd op een veiling in Keulen. Eenmaal schoongemaakt en gerestaureerd blijkt het om een prachtig schilderij te gaan. Eind deze week is het te zien voor het publiek.

Conservator Sander Paarlberg van het Dordtse museum wil niet zeggen hoeveel het schilderij heeft gekost, maar het was een koopje. Niet alleen omdat het er zo slecht uitzag, maar ook omdat er geen andere bieders waren op de kleine veiling. Het schilderij, dat de scène verbeeldt uit Mattheüs 9, waarin Jezus Mattheüs in een tolhuis in de haven van Kapernaüm oproept zijn leerling te worden en hem te volgen, is inmiddels drie keer zoveel waard, schat Paarlberg. „Maar voor het museum is het van onschatbare waarde, omdat we het werk van Houbraken nu in de volle breedte kunnen laten zien.”

Houbraken staat vooral bekend als dé biograaf van de Gouden Eeuw. Hij schreef De groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen (1718-1721), met daarin biografieën van kunstschilders uit de zeventiende eeuw. Daarnaast was hij kunstschilder. Als leerling van Jacobus Leveck en Samuel van Hoogstraten schilderde hij portretten, landschappen en mythologische en bijbelse taferelen. De roeping van Mattheüs is volgens Paarlberg zonder twijfel een van zijn beste werken. Wat het ook bijzonder maakt, is dat dit onderwerp zelden is uitgebeeld in de Hollandse schilderkunst. Het beroemdste voorbeeld is van Caravaggio in de Contarelli Kapel in de Franse kerk in Rome.

Houbraken heeft dit schilderij altijd zelf gehouden. Na zijn dood liet zijn weduwe het veilen en sindsdien is het altijd in particulier bezit geweest. Op de veiling in 1720 bracht het het voor die tijd hoge bedrag van 100 gulden op. Met de opbrengst kon de weduwe de postume uitgave van het derde deel van De groote Schouburgh der Nederlantsche kontschilders en schilderessen betalen. Houbraken maakte het schilderij ook als voorstudie voor een opdracht waarbij hij betrokken was: de uitgave van een geïllustreerde Bijbel, die in 1720 verscheen. Houbraken bracht voor deze Bijbel het grootste deel van het Nieuwe Testament in beeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden