Online shoppen: kleine bestelling, joekel van 'n doos

Thuiswinkelen | Terwijl de plastic tas langzaam uit het straatbeeld verdwijnt, bezorgen honderden bestelbusjes per dag online bestellingen in te grote dozen. Wat doen webwinkels om te verduurzamen?

Wie geen zin heeft om voor aankopen uit zijn luie stoel te komen weet de webwinkels te vinden. Of het nou gaat om etenswaren, vakanties of tuinmeubels: alles is via internet te verkrijgen, met een beetje geluk binnen 24 uur in huis. 77 procent van de Nederlanders heeft volgens het CBS weleens iets online gekocht. Gezamenlijk waren zij volgens cijfers van brancheorganisatie Thuiswinkel.org in 2015 goed voor ruim 142 miljoen online aankopen, een groei van 17,1 procent ten opzichte van 2014.

Daarbij is de te grote verzendverpakking geen uitzondering. Vijf meter plastic opvulmateriaal ligt op de foto uitgerold over straat. "Vandaag heb ik een blender ontvangen die al stevig verpakt zat. Is dit nodig?" vraagt een consument op Twitter aan webwinkel Coolblue. Een andere consument vraagt zich af of Wehkamp het niet zonde vindt haar nieuwe rugzak in een enorme doos te verzenden. "Ik denk dat hij zelfs door de brievenbus had gepast."

Maar Nederlandse webwinkels werken juist hard om dit soort scenario's te voorkomen. Volgens Marjolein Verkerk, woordvoerder van Bol.com, klopt het beeld dat mensen van webwinkels en duurzaamheid hebben niet helemaal. "Er gebeurt een heleboel, zij het veelal achter de schermen." Grote spelers als Bol.com en Wehkamp werken bijvoorbeeld met machines die verpakkingen op maat maken, naast een steeds groter assortiment van standaardmaten. Verkerk: "Zestien jaar geleden begonnen we met boeken en cd's, tegenwoordig is ons assortiment uitgebreid met konijnenhokken, bezems en lampen. Dat zijn nou eenmaal lastigere vormen om te voorzien van een verzendverpakking."

In totaal wordt zo'n 30 procent van de pakketten van Bol.com op maat verpakt. Wie bedenkt dat er gemiddeld 7500 pakketjes per dag de deur uitgaan, ziet een enorme besparing van karton. Maar levert dat echt iets op, als er zoveel fouten gemaakt blijven worden?'Oh oh, ze bestelt twee bh's. Confisqueer de grootste doos die we hebben!', tweet een vrouw naar Wehkamp met een foto van een doos zo groot als een schoolbureau. Onvermijdelijk, volgens Verkerk. "Het is en blijft deels mensenwerk."

Kleine webwinkels zullen vanwege kosten niet overstappen op verpakken op maat, maar volgens Margreeth Pape, duurzaamheidsmanager bij branchevereniging Thuiswinkel.org, is verduurzaming voor iedereen mogelijk. "We werken hard om iedere webwinkel bijvoorbeeld in FSC-gecertificeerd karton te laten verpakken." Bij Bol.com wordt 96 procent van de dozen gemaakt van dit duurzame karton. "Ook gebruiken we geen extra verpakking als er al een goede doos om het product heen zit", aldus Verkerk.

Dat dat weleens misgaat, blijkt uit een foto op Twitter van een doos pampers met een gapend gat erin. "Hoe kunnen jullie dit verzenden? Hier ga ik niet voor betalen!", briest een klant tegen Bol.com. Volgens Pape is dat het andere uiterste. "Je kunt besparen op verpakkingsmateriaal, maar als je product kapot gaat levert dat ergernis, kosten en extra CO2-uitstoot op."

Bestelbusjes

De Amerikaanse trend 'dimensional weight pricing', waarbij verzendkosten op basis van volume worden berekend in plaats van gewicht, zal volgens Walther Ploos van Amstel, lector logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam, snel een eind maken aan te grote zendverpakkingen. "Grote pakketten zijn uiteindelijk voor niemand voordelig."

Het is een inzicht dat volgens hem moet doordringen voordat duurzaamheid echt een thema wordt. "Verduurzaming staat gelijk aan kostenreductie. 17 procent van de omzet van webwinkels gaat gemiddeld op aan logistiek. Met meer dan 16 miljard omzet per jaar is dat een enorm bedrag waarop bespaard kan worden." In grote steden rijden nu zo'n 12 tot 15 bestelbusjes per dag door iedere straat. Ten grondslag daaraan ligt het enorme aantal pakketbezorgers dat nauwelijks samenwerkt: in 2015 stonden er 7385 pakketbezorgers ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, tegenover 6265 in 2011.

Niet alleen busjes, maar ook het aantal ritjes moet drastisch worden verminderd. Uit onderzoek van logistiek expert Nando van Essen blijkt dat slechts 78 procent van de pakketjes bij de eerste poging succesvol wordt afgeleverd. Webwinkels die hun klanten hele dagen thuis laten wachten op een bestelling zijn volgens Ploos van Amstel gedoemd te verdwijnen. "Bij slechts 15 procent van de aanbieders kan de consument een tijdstip van levering kiezen of een alternatief adres opgeven. Wie dit niet aanbiedt, zal snel verdwijnen."

Hoe meer webwinkels dit aanbieden, des te makkelijker is het volgens Ploos van Amstel om consumenten te betrekken bij verduurzaming. "Wie kiest voor snelle levering moet zijn portemonnee trekken. En ben je bereid om de hele dag thuis te blijven dan hoef je geen verzendkosten te betalen. Extra kilometers worden betaald door de klant."

Consumenten hechten volgens Pape te weinig waarde aan duurzaamheid. "Er zijn genoeg afhaalpunten waar je je pakket kunt laten bezorgen, maar deze worden nog maar moeizaam gevonden. De e-commerce sector verduurzaamt, maar de consument blijft achter."

Een ander voorbeeld is het aantal bestellingen bij buitenlandse webwinkels. In 2015 werd er volgens de internationale branchevereniging E-commerce Branche voor 513 miljoen euro uitgegeven in buitenlandse webwinkels, waarvan 118 miljoen in Chinese webwinkels. Ploos van Amstel stemt in: "Men weet dat het belangrijk is, maar milieu legt het af tegen comfort."

Volgens Ploos van Amstel is er vooral behoefte aan goed onderzoek naar het verschil tussen fysieke winkels en hun online concurrent. "Een bestelbusje dat boodschappen rondbrengt klinkt misschien niet duurzaam, maar als twaalf verschillende huishoudens zelf met de auto naar de supermarkt rijden wordt het milieu meer belast." Zodra dit is onderzocht, kan de sector volgens Pape slagen maken. "Enerzijds ligt er een verantwoordelijkheid bij de consument, anderzijds zullen webwinkels inzicht moeten verkrijgen in welke vervoerstromen de grootste milieu-impact ligt en daarop inspelen." Tot die tijd moeten zowel consument en webwinkel zich afvragen wat belangrijker is: het milieu of een snelle levering.

Vijf duurzame oplossingen

Repack verstuurt pakketjes van aangesloten webwinkels in herbruikbare zakken van kunststof. Verpakkingen kunnen worden teruggestuurd in ruil voor korting bij de volgende aankoop.

Van de verzendverpakkingen van Hangerpak maak je van de kartonnen doos eenvoudig een kleerhanger om je nieuwe kleding direct op te hangen.

Trunkrs laat particulieren langs benzinestations en distributiecentra aan de rand van grote steden rijden om pakketjes te bezorgen bij hen in de buurt.

Koeriersdienst De Versnelling zorgt ervoor dat consumenten in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag hun pakketje dezelfde dag nog per fiets thuisbezorgd krijgen.

ViaTim maakt handig gebruik van mensen die veel thuis zijn. Consumenten laten bij hen pakketjes bezorgen, waarna de buurtbewoners 's avonds een ronde met bestellingen maken.

In de serie 'absurde verpakkingen': een mega-doos van @bol_com met een piepklein kettinkje

Vandaag een Magic Bullet ontvangen. Hij zat al stevig verpakt. Is dit nodig? #5meterplastic #mvo @Coolblue_NL

Belachelijke verpakking van YoBoot, sublevarancier @bol_com. Een megadoos voor een paar wanten.

#amazon why do you insist on wasting the planets resources with your packaging. Thoughtless and unnecessary! #fail

5. Hey @Coolblue_NL, vinden jullie dit niet een beetje zonde? Denk dat rugzak gewoon door de brievenbus paste! #waste

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden