Online daten met een 'rugzak' om

Sita en René uit Amsterdam kennen elkaar via een online datingbureau voor GGZ-cliënten. Anders dan bij de reguliere relatiebemiddelaars konden ze daar wel eerlijk zijn over hun psychiatrische achtergrond.

ELINE VAN SUCHTELEN

Hoe zeg je tegen een date dat je stemmen hoort, depressief bent of een persoonlijkheidsstoornis hebt? René (47) en Sita (44) uit Amsterdam kunnen daarover meepraten.

René heeft last van psychoses en Sita kampt met depressies vanwege een posttraumatische stress-stoornis die ze heeft opgelopen door gebeurtenissen uit haar jeugd. Toen Sita en René op zoek gingen naar vriendschap of een relatie, vonden ze het lastig om open te zijn over hun problemen. Op www.vriendstap.nl, een datingsite voor mensen met een psychiatrische achtergrond, konden ze daar wel eerlijk over zijn. Sita en René, die niet met hun achternaam in de krant willen, zijn nu twee jaar bij elkaar.

"Ik dacht dat ik voor altijd alleen zou blijven", vertelt Sita op de bank bij René thuis in de Amsterdamse buurt De Pijp. "Maar ja, in je eentje is het leven niet zo gezellig. Dus besloot ik daar wat aan te doen."

Sita probeerde eerst via de reguliere datingwebsites een partner te vinden, maar dat was geen succes. "Als ik over mijn problemen vertelde, kreeg ik van mannen het advies om even te gaan sporten, want dat zou opluchten. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Mijn stoornis is niet zomaar een dipje."

Om scheve gezichten te vermijden, zweeg ze er daarom soms over. "Je loopt er sowieso nooit echt mee te koop. Maar het helemaal verzwijgen voelde ook niet goed. Tegen René kon ik er tenminste eerlijk over zijn. Hij begrijpt me, omdat hij ook problemen heeft."

René werkte vroeger als treinmachinist. Hij kreeg problemen na zijn scheiding. "Op dat moment kwamen er heel veel vervelende dingen tegelijk naar voren, waar ik niet mee om bleek te kunnen gaan. Ik raakte helemaal in de war en kreeg psychoses", vertelt hij op de bank naast Sita, die zijn hand vasthoudt. "Ik was toen totaal niet op zoek naar een nieuwe relatie, want je bent alleen maar bezig met overleven."

Met de juiste medicijnen blijven de psychoses weg en lukt het hem nu om de dagelijkse dingen weer te doen. Hij is volledig afgekeurd omdat werken hem te veel stress oplevert, waardoor hij weer een terugval kan krijgen.

René mist het contact met collega's. "Als je niet werkt, valt een groot deel van je sociale leven weg. Ik ging me daarom eenzaam voelen. Op een gegeven moment had ik nog maar weinig vrienden over."

De psychiater bij de GGZ-instelling waar hij in therapie zat, tipte hem over de datingwebsite waar hij in contact kon komen met lotgenoten. René maakte een profiel aan, maar reageerde lange tijd niet op de dames. Totdat het profiel van Sita voorbij kwam.

"Ik zag meteen een aantal overeenkomsten: we houden allebei van wandelen, computeren en we hebben beiden een achttienjarige dochter." Na lang twijfelen heeft hij contact met haar opgenomen. "Dat heeft er toch voor gezorgd dat we hier nu samen zitten", glundert René, die Sita tussendoor een kus geeft.

Sita was in eerste instantie alleen op zoek naar vriendschap. Na een eerste date met René in dierentuin Artis bloeide die ook op. Na een jaar gingen ze samen op vakantie. Toen sloeg de vonk bij haar ook over.

Tijdens een wandeling langs weilanden liep René naar een koe toe en begon haar te aaien. "Dat vond ik zó schattig", giechelt Sita, "dat ik ineens besefte hoe leuk hij eigenlijk is." Omdat ze inmiddels al een jaar hechte vrienden waren, wilde ze de stap wel nemen. "Ik vertrouw hem volledig, en dat heb ik niet zo snel bij mensen."

Toen vrienden en familie lucht kregen van de relatie, waren ze eerst kritisch. Sita: "Mijn vriendinnen vroegen zich af of iemand met een 'rugzakje' wel handig voor mij is, omdat ik zelf al zo veel problemen heb." Maar dat ze beiden een psychiatrische achtergrond hebben, brengt hen naar eigen zeggen juist dichter bij elkaar. "We begrijpen elkaar. Mensen die er nooit mee in aanraking zijn gekomen, snappen het gewoon niet goed", zegt René.

Hoewel het stel er goed over kan praten, zijn hun psychische problemen niet het gesprek van de dag. Met René gaat het, met uitzondering van een lichte terugval vorig jaar, de laatste twee jaar goed. Sita, die niet kan werken omdat ze bepaalde karakters associeert met personen uit haar getraumatiseerde jeugd, heeft ook minder last van depressies.

Concrete toekomstplannen heeft het stel nog niet. "We hebben ieder ons eigen plekje en wonen dicht bij elkaar, dus we hoeven niet meteen te gaan samenwonen", vertelt René. "Maar als de dochter van Sita op kamers gaat, willen we dat misschien wel gaan doen."

Het stel hoopt dat meer mensen met een psychiatrische achtergrond zich gaan aanmelden op de datingsite. "René maakt me zo gelukkig, terwijl ik dacht dat zoiets er niet meer in zat voor mij, vanwege mijn problemen. Hopelijk durven anderen door ons verhaal de stap ook te nemen."

'Bezuinigingen op GGZ leiden tot vereenzaming onder cliënten'
Als er wordt bezuinigd op praatgroepen voor mensen zoals Sita en René, zullen meer GGZ-cliënten in een sociaal isolement raken. Daarvoor waarschuwt Hetty Pronk, psychiater in Eindhoven en oprichtster van www.vriendstap.nl, een datingwebsite voor mensen met een psychiatrische achtergrond. Pronk vraagt aandacht voor vereenzaming onder cliënten, omdat het volgende week de Week van de Psychiatrie is, met als thema 'waardevolle zorg'.

Volgens Pronk zijn de praatgroepen voor lotgenoten soms de enige gelegenheid voor cliënten om anderen te ontmoeten. "Vroeger zaten mensen met psychische problemen in psychiatrische ziekenhuizen, waar ze elke dag in contact kwamen met elkaar." Doordat deze groep nu wordt gestimuleerd zelfstandig te gaan wonen, komen ze volgens Pronk sneller in een isolement. Daar komen ze moeilijk uit omdat ze niet zo snel op iemand afstappen. Ook hebben ze soms niet de sociale vaardigheden die de maatschappij van ze verwacht.

"Sommige autisten vinden het bijvoorbeeld moeilijk om iemand in de ogen te kijken, terwijl dat wel van ze wordt verwacht." Ook ontbreken de contacten die anderen krijgen via school, sportclubs en werk. En ze hebben vaak een uitkering, waardoor ze weinig geld hebben om een hobby uit te oefenen of met de trein naar vrienden te gaan.

Pronk bedacht de website waar cliënten elkaar online kunnen ontmoeten twaalf jaar geleden. In het begin liep de site, waar nu zo'n 800 profielen op staan, niet zo goed, omdat cliënten nog weinig bekend waren met internet. Nu zien zij de voordelen van het anoniem contact zoeken met lotgenoten. "Op internet hoef je geen vlotte babbel te hebben. Je kunt gewoon een mailtje sturen en daar net zo lang over doen als je wilt. Daarom is het ideaal voor deze groep, waarbij de vlotte babbel vaak ontbreekt."

Pronk, die met jeugd-tbs'ers werkt, ziet de bezuinigingen terug in haar werk. De jongeren die zij behandelt, zitten op het speciaal onderwijs. De school dreigt zeventig procent van haar budget kwijt te raken. "Dat betekent dat een aantal jongeren van school moet en thuis zal vereenzamen. Of ze gaan de straat op om crimineel gedrag te vertonen, wat justitie weer geld kost." Het korten op de contactmomenten die GGZ-cliënten hebben, werkt daarom averechts.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden