Opinie

Onhandig, gekscherend en bits

Waarom zitten wij hier eigenlijk altijd in de keuken? Waarom zitten we nooit in de kamer? Omdat we altijd in de keuken zitten.

Kijk, dit soort onbenullige gesprekken, die je over een week alweer vergeten bent, zou Lucia het liefste de hele avond voeren. Zij is het centrale personage in 'Hoe komt het kalf bij zijn maat', het nieuwste toneelstuk van Esther Gerritsen, speciaal geschreven voor de Arnhemse theatergroep Keesen & Co. Met om haar hoofd een shawl, om de slopende gevolgen van een chemokuur te maskeren, heeft Lucia al voordat het stuk begint haar vrienden verteld van haar ziekte. Zij en wij weten hoe ongemakkelijk men zich dan kan voelen en hoe gemakkelijk goedbedoelde opmerkingen kunnen ontsporen. ,,Zoiets kan jaren duren'', praten Paul en Olga elkaar geruststellend na. ,,Zoiets?'', zegt Lucia, ,,Je moet me niet 'zoiets' noemen.''

Het woord kanker - of tumor of bestraling - valt overigens niet één keer. Dat is tekenend voor Esther Gerritsens schrijverschap. Niet het gewraakte onderwerp, maar het sociale gedrag in zo'n situatie is haar thema. In een razendsnelle schakeling van anekdotes naar begripvolle filosofietjes en alledaags gebabbel, tekent zij raak de menselijke onhandigheid en gevoeligheden, die op zichzelf weer kunnen leiden tot onverwacht pijnlijke momenten van zelfinzicht en misverstanden. Navrant is Olga's redenatie dat zij Lucia graag vaker zou willen zien, opdat zij later altijd zal kunnen denken: ik had haar net nog gezien, en concludeert: ,,Eigenlijk moet jij er zijn voor mijn toekomst''. Bitter is de deuk in de pas begonnen relatie met Walter: ,,Als ik zou zien dat je het alleen niet zou redden....''. Lucia: ,,Zou jij dat zien?''

Gerritsens kijk is meedogenloos; tegelijk is haar pen geoefend genoeg in het hanteren van komische effecten, zoals die van de herhaling, om lucht in het geheel te scheppen. Met onverhoedse wendingen in ogenschijnlijk simpele zinnetjes weet zij verbazend effectief lagen in motieven en gedachtewerelden aan te boren. Wel had het stuk aan scherpte en humor gewonnen als zij de schaar had gezet in wat overbodige uitweidingen en herhalingen. Regisseur Willibrord Keesen heeft 'Het kalf' speels geënsceneerd in een van alle gemakken voorziene eetkeuken (ontwerp Paul Schimmel) met veel flessen drank en wijn. Vooral de actrices, Monique Kuijpers als Lucia en Marisa van Eyle als Olga, geven de pingpongende dialogen en (zelf)analyserende monologen de juiste lading. Lichtelijk beschonken, ontnuchterend bits, gekscherend soms, maar steeds op de rand van het cynisme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden