Ongewenste fusiekinderen gaan naar een pleeggezin

De bank MeesPierson en de papierdivisie van het concern KNP BT hebben op het oog weinig gemeen. Toch zijn er overeenkomsten. Bij alle twee is het vandaag de dag niet leuk om te werken. Beide zijn de ongewenste kinderen van hun moeders ABN Amro en KNP BT en dat biedt de werknemers niet direct glanzende perspectieven. ABN Amro praat intussen met een gegadigde (Fortis) over de verkoop van MeesPierson en KNP BT zoekt voor de papiergroep een partner die mogelijk een meerderheid in de aandelen wil nemen. Het bestuur van KNP BT zal in afwachting van nieuwe verhoudingen geen cent meer investeren in de papiergroep.

PETER VAN LAKERVELD

De ongewenste kinderen zijn een bij-effect van de processen van schaalvergroting in het bedrijfsleven. Veel ondernemingen fuseren om internationaal te kunnen blijven meespelen. Ze hebben financiële slagkracht nodig in strijd met de concurrentie. Anderen doen dat ook, daarom is het fusiemotief vaak eerder defensief dan dat twee partners elkaar zo goed liggen.

Behoefte aan 'massa' deed ABN en Amro Bank bij elkaar kruipen, met in hun kielzog de respectievelijke dochters Mees & Hope en Pierson, Heldring & Pierson. Zelfstandig operende dochters, die door de nieuwe moeder werden gedwongen samen te gaan. Inderdaad: gedwongen. Dat vraagt om moeilijkheden.

En KNP BT? Eind 1992 verrasten KNP, Bührmann Tetterode en VRG met hun fusiebesluit. Drie bedrijven die uiteenlopende activiteiten bijeen brachten als de productie en handel in papier en karton, de distributie van grafische machines, kantoorapparatuur en computers. Er waren hier en daar overlappingen. Maar er lagen interessante synergie-voordelen binnen bereik, zo klonk het. Vier jaar verder vallen de resultaten tegen. KNP BT is weinig meer dan een conglomeraat van bedrijven zonder veel samenhang. Een in de jaren zestig en zeventig populaire concernvorm waarvan later iedereen zijn bekomst had na menig debacle. In Nederland was Ogem berucht.

Na een fusie zijn er altijd wel bedrijfsonderdelen die niet in het nieuwe geheel passen. Die worden snel verkocht. Maar in de nieuw ontstane groep blijft het wringen. De concernleiding moet bij de besteding van investeringsgeld kiezen uit meer dochters of divisies dan vóór de fusie. Ze steekt geld in goed draaiende dochters. Andere onderdelen lopen de kans verwaarloosd te worden, wat uiteindelijk hun concurrentiekracht en hun waarde aantast. Het worden ongewenste kinderen.

ABN Amro illustreert dat. MeesPierson is een zakenbank. Maar de moeder werd zelf zeer actief op dat gebied, drukte de dochter in een hoek en kocht er een mooiere dochter bij: Hoare Govett. Het arme MeesPierson mag nu naar een pleeggezin. De papierdivisie van KNP BT opereert in een conjunctuurgevoelige markt waar overcapaciteit heerst. Het rendement voldoet niet aan de norm. Weg ermee dus. Achteraf had KNP Papier veel beter direct met een buitenlandse papier-collega kunnen fuseren dan zich in het avontuur met Bührmann en VRG te storten.

Dan maar geen schaalvergroting? Dat is te simpel. Hier wreekt zich echter het door de markt afgedwongen tempo van concentraties, dat hoger is dan de meeste betrokkenen lief is. Op zichzelf levensvatbare bedrijfsonderdelen komen tussen wal en schip, het personeel raakt gedemotiveerd. Een echte remedie is er niet. Je mag slechts hopen dat als de door de huidige globaliseringstendens ontstane concentatiegolf wat is weggeëbd de meer kwetsbare bedrijfsonderdelen meer tijd wordt gegund.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden