Ongenuanceerd debat over pillen helpt patiënt al helemaal niet

Antidepressiva zijn nutteloos en schadelijk. De kop op de voorpagina van Trouw (17 december) schreeuwt mij toe dat ik een aansteller ben. In maart 2015 schreef ik in de Verdieping over mijn somberheid en het gebruik van antidepressiva (voelen kon ik het niet meer) en vertelde over de schaamte rondom mijn 'gebruik'. Een schaamte die ik bleek te delen met velen. Inmiddels weet ik van tientallen mensen dat ze antidepressiva slikken en dat bijna niemand dat weet.


Nog maar twee weken geleden nam ik afscheid van mijn psychiater. Na drie jaar puzzelen, constateerden we een zeker evenwicht. Mijn angsten zijn dusdanig gereduceerd dat ik kan oefenen met alles wat ik via cognitieve gedragstherapie geleerd heb. Mijn stemming is opgewekt, maar niet vlak, de overdosis empathie en verdriet die mij zonder medicatie verlamt, is teruggebracht naar een hanteerbaar niveau.

Onnozel

Nu lees ik dat het allemaal onzin is. Dat maar 2 procent van de mensen gebaat is bij antidepressiva. Het zou wel heel wonderlijk zijn als ik tot die 2 procent behoor. En al die mensen die ik ken, die eindelijk functioneren mede dankzij medicatie. Onze pogingen om open te zijn daarover lijken onnozel nu er in de krant staat dat we ons hebben laten belazeren door de farmaceutische industrie en onze verblinde psychiaters.


Ook ik ben voor terughoudendheid bij het voorschrijven van psychofarmaca. Maar het verwijt van onzorgvuldigheid en selectiviteit in het omgaan en publiceren van onderzoeksresultaten door de farmaceutische industrie, is evenzeer van toepassing op het artikel in Trouw. Waar is de nuance gebleven? De woorden van Dick Bijl worden in de kop als waarheid gepresenteerd en in Letter en Geest nog eens benadrukt met een stellig interview met Bijl en een iets genuanceerder essay van Willem Schoonen.


Onderzoek naar en openheid over de bijwerkingen van psychofarmaca is nodig. Praten, aandacht en hardlopen zijn vaak effectiever dan pillen. Maar soms is de bodem zover onder je weggezakt dat er om aan praten en hardlopen toe te komen eerst een basis van medicatie nodig is.


En hoe helpend is het als je een van die miljoen antidepressiva-gebruikers bent om te lezen dat het allemaal alleen maar schadelijk is? Dat het effect dat jij denkt te bemerken alleen maar te danken is aan het placebo-effect? Kortom: dat je het je allemaal maar verbeeldt?

Paniek zaaien

Ik mail mijn psychiater. Zij reageert per omgaande dat met name de stelling 'zelfs een echte depressie heeft, met uitzondering van de zware vormen, in de regel geen ernstig beloop' niet strookt met de feiten. Die zin suggereert dat het slechts om een zeer kleine groep gaat. Daarmee bagatelliseer je de lijdensdruk bij heel veel mensen. De laatste jaren is bovendien aangetoond dat depressie tendeert naar chronisch worden.


Zij benadrukt dat ook haar ervaring leert dat antidepressiva niet bij iedereen werken en dat er natuurlijk een placebo-element is, maar dat een aanzienlijk deel van de mensen er baat bij heeft.


De reacties van huisarts Jako Burgers en psychiater Damiaan Denys in Trouw van maandag 19 december, sluiten hierbij aan. 'Oorlogstaal' noemt Denys de woorden van Bijl. Paniek zaaien bij mensen die toch al niet zo zeker zijn van hun zaak, voeg ik daaraan toe.


Mijn depressies hebben mijn leven ernstig verstoord. Wat dan in ieder geval niet helpt is psychiaters die in het publieke debat met groteske aantallen gaan schermen en elke nuance uit het oog verliezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden