Ongemakkelijkste. Staatsbezoek. Ooit.

Melania Trump, koningin Elizabeth en Donald Trump tijdens het vorige bezoek op 13 juli 2018.Beeld EPA

De Amerikaanse president Donald Trump begint maandag aan zijn driedaags staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk. De ‘bijzondere relatie’ tussen de twee landen voelt tegenwoordig vooral bijzonder ongemakkelijk.

Hoe zal Theresa May op deze maandagochtend voor de spiegel staan? Pept ze zichzelf op, om er in het landsbelang toch nog het beste van te maken, de komende drie dagen?

Want als het Verenigd Koninkrijk straks uit de Europese Unie treedt, is een goede relatie met de Amerikanen van het hoogste belang. Veel voorstanders van brexit riepen dat een gunstig handelsakkoord met de traditionele bondgenoot dan voor het grijpen lag. Maar onlangs presenteerde die bondgenoot de eerste schetsen voor zo’n verdrag, en daarvan moesten ze in Londen toch even slikken. De Amerikanen eisen ongehinderde toegang tot de Britse markt voor hun producten, inclusief hun veevoer met antibiotica en hun chloorkippen. Maar als Londen de regels daartoe aanpast, komt de handel met de EU weer in gevaar.

Of kan May een geheime wraakfantasie naar aanleiding van het werkbezoek van Trump vorig jaar niet onderdrukken? Toen vernederde de Amerikaanse president haar door in een interview met The Sun haar brexit-strategie af te branden, en openlijk te mijmeren over een premierschap van haar aartsrivaal Boris Johnson. Misschien hoopt ze stiekem wel dat Trump zichzelf weer voor gek zet met zo’n protocollaire faux pas als vorig jaar. Toen liet hij de Queen wachten, en ging tijdens een inspectie van de erewacht voor haar in beeld lopen. 

Maar misschien is May eerder in een gelaten stemming, en zit ze de komende paar dagen gewoon uit. Misschien durft ze, nu ze haar aftreden al bekend heeft gemaakt, tegenover zichzelf toe te geven wat ze van binnen allang wist: die befaamde ‘bijzondere relatie’ met de VS, die is niets waard zolang Trump in het Witte Huis zit. Die geeft niets weg als hij er niet iets voor terugkrijgt. Laat Boris Johnson dat maar oplossen, als die haar straks inderdaad opvolgt. Die kan toch zo goed met Trump? De Amerikaanse president herhaalde dat dit weekend weer in een nieuw interview in The Sun. Nou, Boris, succes ermee.

Zin in?

Terwijl May voor de spiegel staat, zit Trump in de Air Force One, en ziet hij het Verenigd Koninkrijk vanuit de lucht naderen. Heeft hij er zin in? Waarschijnlijk wel. Hij heeft althans een flinke entourage meegenomen: zijn vrouw en al zijn vier volwassen kinderen vliegen mee.

Theresa May is inmiddels aangeschoten wild: ze heeft haar aftreden aangekondigd, dus onderhandelen met haar heeft weinig zin. Misschien heeft Trump nog wel zin in wat ophef, en last hij nog een ontmoeting in met een van zijn vrienden, Nigel Farage of Boris Johnson. Er is één onderwerp waar hij in ieder geval op zal hameren: de Britten willen hun 5G-netwerk nog altijd door het Chinese bedrijf Huawei laten aanleggen. Misschien voelen ze zich geïntimideerd door het dreigement van de Chinezen, dat die meer investeringen terug zullen trekken als Londen daarop terugkomt. Maar intimideren, dat kan Trump ook. 

Maar verder is dit bezoek geen werkbezoek, maar eindelijk dat langverwachte staatsbezoek. Trump is niet uitgenodigd door May, maar door de Queen zelf, en hij is groot fan van de Britse royals. Het beloven drie dagen met veel ceremonieel te worden, en relatief weinig politiek. Erewachten, saluutschoten, een staatsbanket.

Maar ook protesten. De iconische 6 meter hoge ballon die Trump als baby afbeeldt, dreigt net als bij het vorige bezoek weer de lucht in te gaan. Zou Trump zich daar zorgen over maken? Of is hij het inmiddels wel gewend? Feit is, dat zijn voorganger Obama heel wat enthousiaster werd onthaald.

Beeld AP

Dat is misschien de wolk die het humeur van Trump op deze ochtend dan toch wat vertroebelt: de vergelijking met het staatsbezoek van zijn voorganger. Die werd ontegenzeglijk toch met net iets meer égards behandeld. Obama mocht het Britse parlement toespreken, Trump is daar niet uitgenodigd. Ook de logeerpartij in Buckingham Palace, normaal vaste prik bij zulke staatsbezoeken, blijft buiten Trumps bereik. Trump moet zijn slaapzakken installeren in de residentie van de Amerikaanse ambassadeur, omdat het paleis, met toch ruim 750 vertrekken, grondig verbouwd wordt. De Britse pers tekende uit bronnen rondom het Paleis op dat dat ook de echte reden is, en geen subtiele manier van de koningin om Trump op zijn nummer te zetten voor de manier waarop hij vorig jaar tegen het decorum zondigde. 

Maar wat Queen Elizabeth op deze ochtend precies denkt over haar gast, dat houdt ze ongetwijfeld heel goed geheim.

Drie dagen staatsbezoek

Op maandag 3 juni, de eerste dag van zijn staatsbezoek, krijgt Donald Trump een ceremoniële ontvangst in de tuin van Buckingham Palace. Die dag staan onder andere ook een rondleiding door Westminster Abbey, thee met Prins Charles, en ‘s avonds een staatsbanket op het programma. Op dinsdag ontmoet Trump  bij het ontbijt kopstukken uit het Britse bedrijfsleven, en heeft hij daarna ene bespreking met premier May. Op woensdag is Trump te gast bij de nationale herdenking van 75 jaar D-Day in Portsmouth. Daarna vertrekt de president naar een van zijn golfresorts in Ierland.

Lees ook: 

Trump heeft al decennia een fascinatie voor The Queen

Of de voldoening helemaal wederzijds is, valt te bezien. De relatie tussen Trump en het Britse koningshuis hangt aaneen van relletjes. Zo had Trump in de jaren negentig een oogje op Prinses Diana.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden