Ongelovige dominee zegt wat velen denken
KOPENHAGEN - De Deense predikant Thorkild Grosbüll uit Taarbaek, nabij Kopenhagen, zei vorige week in een kranteninterview dat hij niet in God gelooft, dat Jezus niet is opgestaan uit de dood en dat ons geen eeuwig leven wacht. De dominee werd voor tien dagen geschorst. Intussen is er in Denemarken een felle discussie losgebarsten over de grenzen van de tolerante Deense staatskerk.
Deense theologen zijn het er over eens dat Thorkild Grosbüll een belangrijk debat in gang heeft gezet. Vooral omdat er meerdere predikanten zijn die het standpunt van Grosbüll delen, maar hiervoor niet durven uitkomen. Ds. Lene Matthies verklaarde tegen een Deense krant: ,,Er zijn veel dominees die hetzelfde vinden als Grosbüll. Maar die trekken een mentaal condoom aan om zichzelf tegen aanvallen te beschermen. Als dominee vandaag de dag ben je genoodzaakt te werken tegen de achtergrond van een natuurwetenschappelijk wereldbeeld. Er zijn geen christelijke dogma's meer, alleen fragmenten van God.''
De reactie van Jens Ole Christensen, directeur van het Deense Bijbelinstituut was ironisch. ,,We moeten Grosbüll bedanken dat hij zich zo duidelijk heeft uitgedrukt'', zei hij. ,,Nu kunnen we een debat voeren over iets waarvan ik al dacht dat het er zat aan te komen, namelijk hoe je God uit het christendom kunt verwijderen.''
Ruim 84 procent van de vijf miljoen Denen is lid van de Deense staatskerk. Bisschop Lise-Lotte Rebel, chef van Goosbüll onderstreept dat er in de Deense folkekirke alle ruimte is voor een open debat. Maar een ontkenning van God, dat is voor haar de absolute grens. Daarom gaf zij de predikant een denkpauze van tien dagen. Volgende week moet hij zijn theologische standpunten opnieuw voor haar uiteenzetten.
Niet alleen het Deense Christelijke Dagblad (oplage 22000) besteedde de laatste dagen aandacht aan de zaak, alle grote Deense dagbladen ruimden er veel plaats voor in. In korte interviews werd predikanten gevraagd of zij wel of niet in God geloven. Lezers konden reageren per e-mail of telefoon. Velen menen dat Grosbüll de grens van wat mogelijk is binnen de staatskerk niet heeft overschreden. ,,Grosbüll zegt wat iedereen denkt'', zeggen sommigen. Zonder geloof kun je geen kerk bouwen, zeggen anderen. ,,Als je de rituelen niet serieus neemt, kun je net zo goed Sneeuwwitje voorlezen tijdens de dienst'', vindt ds. Kathrine Lilleür.
Geheel volgens de Scandinavische traditie komen in het debat ook kinderen aan het woord. Reactie van de elfjarige Ida Thaarup: ,,Er zijn toch ook dierenartsen die niet van dieren houden, of onderwijzers die niet van sommige kinderen houden, dus waarom geen dominee die niet in God gelooft?''
De kerkenraad in Taarbaek heeft zich inmiddels unaniem achter zijn dominee geschaard en de Deense premier per open brief verzocht om in te grijpen. Zij hebben geen vertrouwen in de minister van godsdienstzaken, Tove Fergo (Liberalen), die nu al heeft gedreigd met ontslag van Grosbüll. Het ministerie is onlangs onder curatele gesteld vanwege financieel wanbeheer. Boze tongen beweren dat de affaire de minister zeer goed uitkomt. De intussen wereldberoemde dominee-zonder-geloof denkt verder na.
