Ongekende oogst biedt geen olympische garantie

Toernooi in Helsinki zo gedevalueerd, dat Spelen in Londen van een onvergelijkbaar niveau zullen zijn

Met twee titels en drie zilveren medailles op de EK zal de bejubelde Nederlandse atletiekploeg moeten waken voor zelfoverschatting. Het toernooi in Helsinki was dusdanig gedevalueerd, dat de Spelen volgende maand van onvergelijkbaar niveau zullen zijn.

Maar aan de hand van uitblinker en rasoptimist Churandy Martina zal met aanmerkelijk meer zelfvertrouwen naar Londen worden afgereisd. Zeker als de hele ploeg zijn levensmotto overneemt: "Accepteer je verleden zonder spijt, sta met vertrouwen in het heden en kijk zonder angst uit naar je toekomst."

De sprinter signeerde persoonlijk voor een Europese titel op de 200 meter en leidde gisteren de 4x100 estafette naar een onvermoede gouden uitsmijter. De zilveren rand werd verzorgd door Rutger Smith (kogel), Patrick van Luijk (200 meter) en de estafettevrouwen (4x100).

Er moet diep in de historie van de Nederlandse atletiek worden gedoken, om een rijkere oogst te vinden. Om precies te zijn naar 1950, toen Fanny Blankers-Koen nog huishield in de mondiale atletiek en als inspiratiebron diverse landgenoten meezoog.

Voor dominante mannen op de sprint moeten we nog verder terug. Tinus Osendarp, twee jaar eerder in Berlijn de (blanke) lievelingssprinter van Hitler, werd in 1938 Europees kampioen 200 meter. Hij was daarmee troonopvolger van Chris Berger, die vier jaar eerder zowel op de 100 als 200 had getriomfeerd. Osendarp werd toen derde op de 200. De gouden estafetteketen van gisteren was echter uniek, na brons in 1934.

Een boegbeeld als Fanny Blankers is er nooit meer geweest, voor Nederland was zelfs een Europese titel een spaarzaam goed geworden. En dan wordt de ploeg er ineens twee tegelijk in de schoot geworpen door Martina, die met het opheffen van de Nederlandse Antillen als officieel erkend sportland min of meer gedwongen werd onder Nederlandse vlag uit te komen.

Martina toonde die vlag na zijn triomfen met ogenschijnlijke trots, al zegt deze relaxte sprinter van Curaçao eigenlijk niets met het hem te gestreste Nederland te hebben. Hij loopt voor zichzelf, en dat hij van wereldklasse is heeft hij meermalen bewezen.

Tijdens de Olympische Spelen van Peking werd hij vierde op de 100 meter en werd hem op de dubbele afstand het zilver ontnomen wegens een veel besproken baanoverschrijding. Nederland dacht vorig jaar met hem een gouddelver in de armen te sluiten, maar de sprinter was vrijwel het hele seizoen geblesseerd.

Als in Helsinki sprake was van olympisch perspectief, dan was het de opluchting dat Martina nog kan meespelen. Al moet daarbij worden gezegd dat de beste Europese sprinter van dit moment, de Fransman Lemaitre, op de 200 meter ontbrak. Zoals Martina de 100 aan zich liet voorbijgaan.

Zo kende de Europese titelstrijd, waar Nederland vrijwel op oorlogssterkte verscheen, op weinig onderdelen een topbezetting. Bovendien was er de beschamende conditie van de baan, die ten faveure van het voetbalveld was verlegd. De bochten waren dusdanig hoekig en krap, dat van gelijke kansen geen sprake was. Wie snelheid wilde maken moest haast als een schaatser pootje over door de bocht.

Gezien dat nadeel, was de triomf van Martina op de 200 meter extra knap. Hij startte in de ongunstige baan drie, moest in de bocht zichtbaar inhouden, maar was vervolgens superieur. "Ik ben rustig de bocht ingegaan, want ik ben er gewoon te snel voor", aldus de sprinter. "Ik ben beter dan die bocht, man!"

Toptijden waren met ook kou en regen onmogelijk. Daarmee was Patrick van Luijk de kans ontnomen om met zijn verrassende zilver ook olympische kwalificatie af te dwingen. De nummer twee van Europa is, voor Nederlandse begrippen, niet goed genoeg voor Londen.

Van Luijk (27) diende zich in 2008 aan als talentvolle sprinter, maar kon zijn progressie slechts moeizaam doortrekken. Met zijn Jamaicaanse achtergrond was hij vorig jaar welkom op het trainingskamp van voormalig wereldrecordhouder Asafa Powell. Het duurde even voordat zijn lichaam de nieuwe inspanningen had verwerkt.

In Helsinki toonde hij de juiste wedstrijdmentaliteit door als outsider ten volle te profiteren van de gunstige baan zes. Een Europese medaille kan voor hem die extra prikkel zijn om boven zichzelf uit te stijgen. Al rest hem voor Londen nog slechts één kans.

De onverwachte successen in Helsinki kunnen ook voor anderen een steun zijn in hun verdere carrière. Gregory Sedoc, nog altijd een superieure starter, plaatste zich na een jaar schorsing knap voor Londen, liep zelfs de finale (zesde), maar meer dan deelnemer is hij daar niet. Rutger Smith maakte een hoopgevende comeback met zilver (kogel) en een vierde plaats (discus). Voor het olympische podium, zijn levensdoel toch, komt hij vooralsnog meter(s) tekort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden