Ongehuwde vader moet rechten krijgen

wetsvoorstel | D66 en VVD zien schrijnende situaties bij ongetrouwde stellen, omdat de wet bepaalt dat alleen de moeder automatisch het ouderlijk gezag krijgt.

Wel een kind, maar niet getrouwd? Als vader kun je dan voor onaangename verrassingen komen te staan. Ook vaders zonder boterbriefje moeten daarom automatisch het ouderlijk gezag over hun kind krijgen, vinden D66 en VVD, die daarvoor gisteren een wetsvoorstel hebben ingediend.

"De samenleving verandert, dus het is tijd om het systeem te veranderen", zegt Vera Bergkamp (D66). "Een meerderheid van de kinderen in Nederland wordt inmiddels buiten het huwelijk geboren."

Langs de rechtbank

De huidige wet zorgt soms voor schrijnende situaties, ziet Bergkamp. Die bepaalt dat getrouwde stellen automatisch het juridisch ouderlijk gezag krijgen over hun kinderen. Bij ongetrouwde stellen geldt dat alleen voor de moeder. De vader moet nog veel meer regelen, maar is zich daar niet altijd van bewust. "Alle ouders moeten hun kind aangeven bij de burgerlijke stand", legt Bergkamp uit. "Maar ongehuwde vaders moeten twee extra dingen doen: hun kind erkennen én het ouderlijk gezag aanvragen bij de rechtbank. Geen complexe handelingen, maar ze worden vaak vergeten. Dat is ook niet raar, want het systeem is niet logisch. Als je je kind hebt aangegeven en erkend, verwacht je niet dat je óók nog langs de rechtbank moet."

Die stap overslaan kan pijnlijk uitpakken. Als de moeder overlijdt, kan de vader bijvoorbeeld geen kinderbijslag, medische behandeling of paspoort voor zijn kind regelen, omdat hij geen wettelijk gezag heeft.

Vader buitenspel

Maar ook als vaders alles keurig regelen, kleeft er een groot nadeel aan de huidige wet, vindt Peter Tromp, pedagoog en voorzitter van het Vader Kennis Centrum (zelf gescheiden en vader van twee kinderen). De moeder kan namelijk de erkenning en de aanvraag van het ouderschap blokkeren, want voor beiden heeft de vader haar toestemming nodig.

"Ik ken vaders waarbij de relatie al voor de geboorte misliep", zegt Tromp. "Die willen hun kind graag zien, maar worden buitenspel gezet. Dat is een bijzonder slechte zaak, want uit onderzoek blijkt dat de rol van de vader voor het kind net zo belangrijk is als die van de moeder."

Om dezelfde reden vindt hij het kwalijk dat gemeenten te makkelijk accepteren dat een moeder de vader van haar kind als 'onbekend' opgeeft, terwijl ze vaak wel degelijk weet wie het is. "Een kind heeft het recht om zijn ouders te kennen", zegt pedagoog Tromp. "Dat is niet alleen voor de vader belangrijk, maar ook voor het kind."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden