‘Ongehoord’ en ‘onaanvaardbaar’: Tweede Kamer eist uitleg over etnisch profileren bij de Belastingdienst

Pieter Omtzigt (links) praat met Menno Snel, staatssecretaris van financien. Beeld ANP

Van links tot rechts reageren Kamerleden verbolgen op het gebruik van tweede nationaliteit in de controle door de Belastingdienst, wat Trouw en RTL Nieuws vanochtend onthulden.

De Tweede Kamer eist opheldering van staatssecretaris Snel (D66) van financiën over mogelijk etnisch profileren door de Belastingdienst. Uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws bleek dat de Autoriteit Persoonsgegevens een onderzoek is begonnen naar het bezit en gebruik van gegevens over tweede nationaliteit door de fiscus.

“De Belastingdienst lijkt in deze zaak alle regels van de rechtsstaat aan zijn laars te lappen”, zegt Pieter Omtzigt (CDA) in een reactie. De afgelopen jaren stelde Omtzigt al meerdere keren Kamervragen over het onrechtmatig stopzetten van toeslagen bij een gastouderbureau uit Eindhoven. Een klacht van dat bureau is mede de aanleiding voor het onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Ondanks de eerdere vragen duiken er tot irritatie van Omtzigt nog altijd nieuwe feiten op in de zaak. “Ik verwacht dat de Belastingdienst het hele dossier rond het stopzetten van toeslagen op korte termijn volledig laat onderzoeken.” Ook Renske Leijten (SP) hekelt het feit dat de Belastingdienst ‘nog altijd geen open kaart speelt’. “Dat moet nu zo snel mogelijk wel gebeuren. Daarom wil ik dat de staatssecretaris morgen naar het vragenuurtje komt om hier uitleg over te geven.”

Ongehoord en onaanvaardbaar

Coalitiepartijen VVD en D66 noemen het mogelijk etnisch profileren van de Belastingdienst ‘ongehoord’ en ‘onaanvaardbaar’. “Iedere ouder heeft recht op deze toeslag, ongeacht je afkomst of nationaliteit”, zegt Helma Lodders (VVD). D66’er Steven van Weyenberg noemt het “cruciaal dat iemand met dubbele nationaliteit niet anders wordt behandeld dan iemand met alleen de Nederlandse nationaliteit.”

Alle partijen willen dat de AP haast maakt met haar onderzoek en de resultaten daarvan vaar de Tweede Kamer stuurt. “Alles wijst erop dat er wel degelijk naar afkomst is gekeken”, zegt Farid Azarkan van DENK. “Etnisch profileren door de Belastingdienst is onwettelijk en heeft mensen in grote financiële problemen gebracht”, voegt Bart Snels (GroenLinks) toe.

Vorige week organiseerde de Belastingdienst nog bijeenkomsten met gedupeerde ouders van het gastouderbureau uit Eindhoven, waar opnieuw excuses werden aangeboden voor de gang van zaken. “Het treurige is dat het bij excuses blijft, gedupeerden niet worden geholpen en rechtszaken nog altijd worden doorgezet door de Belastingdienst. Je verklaart mensen doodleuk tot vijand van de Belastingdienst, en vervolgens zijn ze vogelvrij”, zegt Leijten van de SP. Zij eist dat de Belastingdienst de nog lopende dertien rechtszaken stopzet, en alle gedupeerden alsnog compenseert.

Vernietigende oordelen

Omtzigt sluit zich daarbij aan: “Als je als Belastingdienst in deze zaak de ouders alleen aanhoort en de zaak vervolgens niet oplost, heb je de essentie niet begrepen.” Hij verwijst naar de eerdere vernietigende oordelen van de Nationale Ombudsman, de Kinderombudsman, de Raad van State en de Tweede Kamer in deze zaak. “Wat is ervoor nodig om de Belastingdienst deze zaak te laten oplossen?”

Kamerleden willen niet alleen weten of er sprake is van etnisch profileren, maar ook waarom de Belastingdienst nog altijd gegevens over tweede nationaliteit bezit en gebruikt. Sinds 2015 wordt de tweede nationaliteit van Nederlanders niet langer bijgehouden, en het ministerie van binnenlandse zaken liet al weten dat de fiscus die gegevens helemaal niet mag opvragen. “Hoe kan het dat de Belastingdienst oude gegevens over nationaliteit nog gebruikt? Hoe gaan ze dat opschonen? Wanneer?”, zegt Azarkan van DENK.

Lees ook:

Als de fiscus niet wil opgeven

Hoe ging de Belastingdienst te werk bij de omstreden stopzettingen van kinderopvangtoeslagen in 2014? Daarover resten nog steeds veel vragen. Zoals waarom juist ouders van buitenlandse komaf hun toeslag kwijtraakten.

Discrimineert de Belastingdienst? Onderzoek gestart naar etnisch profileren

De Belastingdienst blijkt gegevens over de nationaliteit van burgers te gebruiken in zijn controles, ook al worden die sinds 2015 niet meer bijgehouden. De Autoriteit Persoonsgegevens is een onderzoek gestart naar mogelijk etnisch profileren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden