Ongeduld te groot bij rechts om nog nuchter te oordelen

Informateur Herman Tjeenk Willink gaf vorige week een interessant exposé over de rolverdeling in een formatie. En de man kan het weten. De vicevoorzitter van de Raad van State heeft een schat aan ervaring met formaties van opeenvolgende kabinetten en distilleerde daaruit een handleiding voor formaties, die voor elke politicus het bestuderen waard is.

Aan de rechtervleugel van de politiek is die handleiding echter niet besteed. In dat kamp is de haast om het minderheidskabinet te vormen te groot om zich nog maar iets aan de helderheid van het proces gelegen te willen laten liggen.

Ter rechterzijde werd de tussenstap van de koningin en haar secondant Tjeenk Willink vooral uitgelegd als een doelbewuste poging de vorming van dat kabinet, waarbij rechts Nederland de vingers zal aflikken (de woorden zijn, ietwat geparafraseerd, van Mark Rutte) te vertragen.

In ieder geval één element in dat verwijt zou best eens terecht kunnen zijn. De gelegenheid om het minderheidskabinet te vormen van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV, duurt niet eeuwig. De bijna-crisis in de CDA-gelederen van twee weken geleden is daarvoor het bewijs.

De rust is tot op zekere hoogte weergekeerd bij de christen-democraten, maar onderhandelaar Maxime Verhagen zal nu toch zo snel mogelijk resultaten willen laten zien, wil zijn vrijheid van handelen niet opnieuw door interne weerstanden aanzienlijk worden beperkt.

Haast is geboden wat de drie partijen betreft, maar het staatshoofd en Tjeenk Willink hebben daar weinig boodschap aan.

Het kwam hun vanuit het rechtse kamp op zware verwijten te staan. Het hoofdbestuurslid van de VVD, Henri Kruithof, kon zijn woede niet onderdrukken en las Tjeenk Willink op het internet de les. De ondemocratisch benoemde Tjeenk Willink trotseert de wens van de democratisch gekozen meerderheid van de Kamer, fulmineerde Kruithof.

Achter de klacht gaat een wereld schuil. De tegenstelling zit kennelijk in het niet gekozen en wel gekozen zijn. De benoemde functionaris past slechts bescheidenheid als de gekozen meerderheid er een potje van maakt.

Het Eerste Kamerlid voor het CDA, Hans Hillen, denkt te weten waarom Tjeenk Willink opnieuw werd ingezet. Het staatshoofd en Tjeenk Willink zijn steeds bezorgder over de ordinairder wordende samenleving, stelde hij dit weekeinde in De Telegraaf. Begrijpelijk, maar de zaak daarom vertragen is zinloos, aldus Hillen.

Rechts legt de tussenstap van Tjeenk Willink uit als een onrechtmatige, dan wel zinloze poging tot vertraging. Dat de onderhandelende partijen er zelf een potje van maakten en in strijd met adviezen aan de koningin door wilden gaan alsof er niets aan de hand was, komt in de reacties niet aan bod.

De logica van de onderhandelende partijen is de logica van een zelfbenoemde meerderheid. Het is maar één van de vele verschijningsvormen van de brutaliteit die de partijen te pakken genomen heeft.

Nu de macht hun – door welk bizar toeval dan ook – eindelijk toevalt, wenst men geen spelbrekers meer. Ook al doen die spelbrekers niet veel meer dan voorkomen dat er alsnog ongelukken komen als men eenmaal op dat begeerde pluche zit. Het ongeduld is te groot om nog nuchter te oordelen.

Tweet
]]>

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden