Onenigheid over bankentoezicht

Nog voor de plannen gepresenteerd zijn, protesteert Duitsland al tegen rol van ECB

GIJS MOES | BRUSSEL

Eén Europese toezichthouder voor de banken is cruciaal om de financiële crisis in goede banen te leiden. Maar nog voor de officiële plannen gepresenteerd zijn, is er al onenigheid over de rol van die toezichthouder.

De Europese financiële wereld is compleet verknoopt en de risico's dus ook. Natuurlijk doen met name de grootbanken zaken in verschillende landen, maar ook de kleinere instellingen zijn geen eilandjes meer. Zo hebben veel lokale banken belegd in obligaties van Zuid-Europese lidstaten. De nationale toezichthouders hebben die risico's lang niet altijd onderkend.

Nu moet de Europese Centrale Bank de financiële degelijkheid gaan controleren van alle circa 6000 banken in Europa. Dat is de kern van het voorstel dat de Europese Commissie volgende week woensdag presenteert. Eurocommissaris Barnier (interne markt) gaf vorige week in interviews al heel wat informatie weg.

Het toezicht houdt in dat de ECB in de gaten houdt of de balans op orde is, of de reserves voldoende zijn en of de banken niet op grote schaal dubieuze leningen of andere grote risico's aangaan. De omgang met de consumenten en de betrouwbaarheid van de betaalsystemen blijven een zaak van de nationale toezichthouders.

Maar de Duitse minister van financiën Schäuble verzet zich bij voorbaat tegen dit plan. Dat het begin volgend jaar al kan beginnen, zoals Barnier wil, noemde hij gisteren 'nogal onrealistisch'. Schäuble verzet zich vooral, omdat hij vreest voor de Duitse Landesbanken en Sparkassen, kleine, vaak coöperatieve instellingen. Die zouden volgens Schäuble buiten dit centrale toezicht moeten blijven. Het beperken van de ECB-controle tot de 25 grootste Europese banken is een kwestie van 'gezond verstand'.

De kleinere Duitse banken verzetten zich al langer hevig tegen verscherpte regels. Ze werken nu onder nationaal toezicht en vaak zijn ze in handen van regionale of lokale overheden.

Hetzelfde geldt voor de Spaanse 'Cajas', die veel hebben uitgeleend aan bouwbedrijven die nu in grote problemen verkeren.

Volgens Barnier is het juist belangrijk dat ook die kleinere banken onder verscherpte controle komen te staan van de ECB in Frankfurt. Want het waren de afgelopen jaren niet de grootste banken die in de problemen kwamen, maar juist wat kleinere, zoals het Britse Northern Rock of het Spaanse Bankia.

Gisteren probeerde de woordvoerder van Barnier de meningsverschillen wat te relativeren. "Natuurlijk gaat de ECB niet alles doen en niet alles zelf doen. Er is altijd overleg met de nationale toezichthouders." Maar de ECB neemt de grote beslissingen als het gaat om de financiële stabiliteit, verzekerde de woordvoerder.

Zo tekent het Europese compromis zich al af: de ECB als hoofdverantwoordelijke voor het bankentoezicht, met directe controle over de grootbanken. Voor die grote financiële instellingen zijn er dan geen landsgrenzen meer en is Frankfurt de hoofdstad van waaruit ze gecontroleerd worden.

Voor de kleinere banken geldt dan een gemengd regime: de ECB is de toezichthouder, maar laat veel taken over aan de nationale autoriteiten, zoals De Nederlandsche Bank. Wellicht komt er onder druk van Duitsland en Spanje zelfs een uitzondering voor de echte kleintjes, de lokale banken.

In alle gevallen wordt de rol van de ECB precair: die moet óf alles zelf doen, óf bij veel beslissingen vertrouwen op nationale toezichthouders - die al vaker gefaald hebben.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden