Ondogmatische oproep tot levenskunst in navolging van Jezus

Alida Groeneveld, Stephan de Jong, René van der Rijst (red): 'Doorns Evangelie, Marcus opnieuw'. Uitgeverij Kok; 176 pagina's; euro14,99.

***

De schrijvers

Het boek is geschreven door 21 predikanten van Op Goed Gerucht, een beweging voor progressieve predikanten in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Al ruim dertien jaar komen de theologen van Op Goed Gerucht samen op landgoed Hydepark in Doorn. Dat verklaart de herkomst van de plaatsnaam in 'Doorns Evangelie'.

Hun thematiek

De schrijvers beloven niets minder dan een speciale 'Op Goed Gerucht-kijk' op het bijbelboek Marcus te geven. Wat dat betekent? In ieder geval 'geen gewoon commentaar' op de oorspronkelijke Griekse tekst, zo valt te lezen in het voorwoord. Het boek belooft een "uitleggende hervertelling en een spirituele, praktische, levenskunstige uitwerking daarvan voor nieuwsgierige buitenstaanders, mensen op zoek naar een meer eigentijdse visie op de Bijbel en predikanten die een preek voorbereiden over Marcus".

Karakteristieke zin

"Jezus blijkt geen rattenvanger van Hamelen, maar wil mensen die kopje-onder gaan in deze wereld opvissen en houvast bieden."

De uitwerking

'Doorns Evangelie' bevat 52 korte hoofdstukken. Die zijn, gezien die geringe lengte, goed te lezen als bijvoorbeeld een dagboek naast de Bijbel. Elk hoofdstuk is zo'n 500 woorden lang en bevat twee commentaren: een bondige uitleg en een levenskunstige interpretatie.

De Jezus die uit dit boek oprijst blijkt een heel aardse Jezus: een man die als wijsheidsleraar, goeroe en ethisch voorbeeld de mensen begeleidt in dit leven. "Jezus deed normaal, want menselijkheid is Gods enige norm", stelt een van de schrijvers. Goed, Jezus mag dan 'normaal' zijn, helemaal gewoon is hij niet, zo blijkt even verder. Jezus is óók een man met bijzondere gaven. Bijvoorbeeld als hij zieken geneest. Dan is hij iemand die niet zomaar zieken beter maakt, nee, hij geneest met 'compassie'.

De manier waarop Jezus volgens de auteurs in het leven stond, betrekken zij ook op de manier waarop je zelf in het leven kunt staan. Levenskunst, noemen de dominees dat. Zo zou de hulp aan verschoppelingen Jezus op een sociaal isolement zijn komen te staan. De vraag die de dominee na die constatering aan de lezer stelt: "Wil je compassie opbrengen als dat je iets kost?" De oproep om de wereld te verbeteren is nergens ver weg. "Om de honger in de wereld op te lossen, moeten we niet op een goddelijk wonder wachten maar leren delen met elkaar."

Reden om dit boek niet te lezen

Pretenties hebben de dominees van Op Goed Gerucht genoeg, met hun streven een brug te slaan tussen kerk en cultuur. Maar de levenslessen in ieder hoofdstuk ontstijgen vaak niet het niveau van een tegeltjeswijsheid. Zo staat ergens: "Het is een kunst de juiste dingen op de juiste tijd te doen. Het is ook een kunst sommige dingen niet te doen." En ergens anders: "De grootste blindheid zit niet in je ogen, maar in je hart." De theologische uitleg van de tekst wordt ontsierd door platgetreden kanseltaal. Bijvoorbeeld als Jezus zijn twaalf volgelingen uitkiest. Dan merkt de schrijver op: "En bij die twaalf namen is er ruimte voor de onze." Ergens anders klinkt een riedel die ook al tal van keren is gehoord: "Jezus is geen zachte heelmeester, maar hij geneest ons wel van ons ego."

Reden om dit boek wel te lezen

Er valt heel wat af te dingen op de clichés in het boek. Aan de andere kant, wat is er eigenlijk mis met de aansporing je best te doen en naar anderen om te zien? De bondige navertellingen van het evangelie van Marcus waarmee elk hoofdstuk begint zijn met vaart geschreven. Het is helder proza. Al te binnenkerkelijk jargon wordt vermeden. 'Doorns Evangelie' is ondogmatisch, wat voor sommigen ook bevrijdend is. De bespiegelingen bieden in een kort tijdsbestek een aardig inzicht in de ideeën waarmee veel protestantse kerkgangers gevoed worden.

Trouw tipt religie

1. De lange zevende eeuw Wim Jurg

2. Samuel Pallache Mercedes García-Arenal en Gerard Wiegers

3. Doorns Evangelie Alida Groeneveld e.a.

4. Centrum kerk Tim Keller

5. Het kwaad overwinnen met liefde en vertrouwen Anselm Grün

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden