Onderzoekers: Vluchtelingen zijn geen economische last, integendeel

Het AZC in Ter Apel.Beeld ANP

De vluchtelingenstroom heeft economisch gezien uiteenlopende effecten. Maar over het geheel genomen zijn die positief.

Migranten en asielzoekers zijn geen last maar een lust: ze doen een economie groeien. Dat concluderen Franse onderzoekers op basis van macro-economische gegevens van vijftien West-Europese landen, waaronder Nederland.

Die conclusie staat haaks op de publieke opinie waarin migratiestromen richting Europa vooral als een financiële last worden gezien en dus schadelijk voor onze economie en welvaart. Maar wetenschappelijk baart deze conclusie nauwelijks opzien. Want als er meer mensen binnenkomen dan er weggaan, dan ligt het nogal voor de hand dat een economie groeit.

Groei is niet per definitie goed; er is van alles wat een economie kan doen groeien. Als je een steen door de ruit gooit, groeit de economie ook, want die ruit moet worden gemaakt, er moet een politieagent komen die proces verbaal opmaakt, daar krijgt die agent dorst van, dus die koopt een flesje water etcetera. Het is zaak na te gaan waar een econoom naar kijkt als hij een economie ziet groeien.

Emigreren

De Franse onderzoekers hebben gekeken naar macro-economische cijfers, zoals bruto binnenlands product (het totaal van geproduceerde goederen en diensten), overheidsuitgaven, belastinginkomsten en werkloosheid. Die cijfers hebben ze verzameld voor vijftien Europese landen over een periode van dertig jaar en afgezet tegen het aantal asielzoekers en tegen de netto-migratie.

In dat laatste cijfer zitten niet de asielzoekers die zijn uitgezet omdat hun aanvraag werd afgewezen, maar wel de mensen met een status die zich blijvend kunnen vestigen. En in dit cijfer zitten ook ingezetenen die emigreren. Als dat er veel zijn, wordt de netto-migratie negatief, wat de afgelopen decennia is gebeurd in sommige Oost-Europese landen - maar die hebben de Franse economen niet in hun onderzoek opgenomen.

Al die cijfers bij elkaar geven een grof beeld van de reactie van een gemiddelde West-Europese economie op een toename van het aantal asielzoekers en migranten. Allereerst de migranten: hun komst levert na een jaar al meer belastinginkomsten op dan de overheid kwijt is aan extra uitgaven. Hun effect op de economische groei is positief en ze doen de werkloosheid dalen. Beide effecten houden aan tot twee jaar na hun binnenkomst.

Sociale druk

Ook asielzoekers hebben positieve effecten, maar die komen langzamer op gang. Dat komt volgens de onderzoekers vooral doordat asielzoekers geen toegang hebben tot de arbeidsmarkt zo lang hun procedure loopt en omdat hun asielaanvragen deels worden afgewezen. In de eerste jaren na hun binnenkomst overheersen de extra uitgaven die een overheid moet doen, maar daarna krijgt ook deze migratiestroom een positief effect op de economie.

Dat is het grote, macro-economische effect. Als je gaat inzoomen kun je allerlei effecten van immigratie zien, positief en negatief. Een toestroom van Oost-Europese metselaars, bijvoorbeeld, kan bijdragen aan een groei van de Nederlandse economie en tegelijk de lonen in de bouw drukken. En gisteren werd bekend dat gemeenten ruim een half miljard tekortkomen omdat veel meer immigranten in aanmerking komen voor een uitkering dan gedacht.

Immigratie kan zorgen voor sociale druk en politieke problemen, beamen de Franse onderzoekers in vakblad Science Advances, maar je kunt asielzoekers en migranten niet wegzetten als een economische last. Integendeel. Dat besef zou het toch makkelijker moeten maken een gezamenlijk politiek antwoord te vinden op de migratiestromen naar Europa, aldus de economen.

Gemeenten komen half miljard tekort

Bijstandsuitkeringen hebben de gemeenten de afgelopen twee jaar een half miljard meer gekost dan begroot. De begrotingssystematiek moet daarom worden aangepast. Dat schrijft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) in een gisteren verschenen advies.

De rijksoverheid heeft de taak te zorgen dat er voldoende budget is voor de bijstandsuitkeringen die gemeenten verstrekken. In haar ramingen moet de overheid vanaf nu beter rekening gaan houden met externe factoren die gemeenten niet kunnen beïnvloeden, zoals de komst van asielzoekers. De tekorten die de afgelopen twee jaar zijn opgelopen moet het rijk eenmalig afkopen, aldus de ROB.

Lees ook:

Vluchtelingen vullen Zeeuwse vacatures

Nergens in Nederland is een zo groot percentage mensen aan het werk als in Zeeland. Veel jongeren vertrekken uit de provincie, de achterblijvers worden ouder. De sterke vergrijzing zorgt voor onrust op de arbeidsmarkt. Een van de creatieve oplossingen: vluchtelingen met een verblijfsvergunning aan een baan helpen.

Syrische vluchteling ziet een toekomst in Nederland wel zitten

Syriërs voelen zich thuis in Nederland, blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. De meesten willen dan ook in Nederland blijven. Zelfs als ze veilig naar Syrië kunnen terugkeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden