Onderzoekers: Toegangsheffing voor forenzen kan stad ontlasten

Verkeersinfarct | Wegen, kruispunten en rotondes in steden dreigen tijdens de spits nog verder dicht te slibben. Met alleen nieuwe infrastructuur kan dit probleem niet worden opgelost.

Het is zaak het aantal forenzen naar het stadscentrum te verminderen, zegt Hans Voerknecht, projectmanager verkeer en vervoer van kenniscentrum CROW. Oplossingen uit het verleden zijn volgens hem ontoereikend om een dreigend verkeersinfarct te voorkomen. Ze zijn duur en werken soms zelfs averechts.


Volgens het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid zal de vertraging op de snelwegen de komende vijf jaar met 38 procent toenemen. Waarom leidt dat tot een verdubbeling van verkeersproblemen in de steden?


"Stel dat een verkeerssysteem vijfhonderd voertuigen extra kan opvangen en er komen er zevenhonderd bij, en je vergelijkt dat met een systeem dat normaliter nog maar vijftig voertuigen extra kan opvangen en er komen zevenhonderd bij. Het is hopelijk duidelijk dat in die laatste situatie de vertragingen veel hoger oplopen. Dat is wat er aan de hand is in veel steden. Dat komt doordat de overheid jarenlang heeft geïnvesteerd in uitbreidingen van het hoofdwegennet, maar minder in de steden. Dat is begrijpelijk, want ingrepen in de stad zijn erg duur. Kijk maar naar het ondergronds brengen van de A2 in Maastricht."


Op de kaart die jullie maakten, is te zien dat hevige opstoppingen zich straks ook in steden gaan voordoen als Leeuwarden, Zwolle en Apeldoorn. Wat staat hen te wachten?


"Voor een ritje van, laten we zeggen, vijftig kilometer naar zo'n stad ben je in de spits straks de helft van de tijd kwijt om bij de rand van de stad te komen. De andere helft moet je uittrekken om de stad door te komen - een beetje zoals in de Randstad."


Is hier met beton en asfalt nog wat aan te doen?


"Er zijn wel situaties, waar nieuwe infrastructuur soelaas biedt. Dat zijn dan met name locaties waar op maar één plek veel kruisend verkeer is. Dus de tunnel die vlak bij Den Haag Centraal is aangelegd en de tunnel bij Leiden Centraal, zijn zeer zinvol. Want ter plekke zijn zeer veel andere stromen die het autoverkeer belemmerden.


"Maar in het algemeen is het niet zinvol. Dat komt doordat binnen de stad vaak veel kruispunten zijn. Wanneer je er één oplost, bijvoorbeeld door een tunnel te bouwen, dan zien we dat het verkeer bij het volgende kruispunt achter aansluit en extra lang moet wachten. Netto is er dan geen enkele reductie van de vertraging. Er zijn zelfs situaties, waarin het oplossen van een knelpunt leidt tot extra vertraging."


Hoe moeten we het dan aanpakken?


"Ik denk dat we het in slimme oplossingen moeten zoeken, in plaats van in enorme projecten. Dat vergt dus investeren in goede OV-systemen in de stedelijke gebieden, in combinatie met andere vervoersmiddelen. Waar Nederland zich positief in onderscheidt, is de fiets. We moeten beter ons best doen om die op andere vervoersmiddelen te laten aansluiten. Inmiddels zijn de spoorwegen er in geslaagd om veertig procent van de forenzen met de fiets naar het station te laten komen. Voor busreizigers ligt dat percentage nog maar op vijf procent. Dat zou beter kunnen.


De Zuidtangent, de frequente busverbinding tussen Haarlem, Hoofddorp, Schiphol en Amsterdam-Zuid, is erin geslaagd om dat percentage op te schroeven, dus het kán wel. Maastricht en Leeuwarden laten zien dat P+R's met leenfietsen aan de stadsrand mensen kunnen laten overstappen. Wil dat werken, dan moeten we parkeren in de stadscentra wel duurder maken."


Dat is toch al onbetaalbaar? In Amsterdam kost een kaartje vijf euro per uur.


"In Amsterdam wel, maar er zijn nog heel veel parkeerplaatsen in steden die voor forenzen gratis of heel goedkoop zijn. Juist door het parkeren voor hen in de stad duurder te maken, bijvoorbeeld een toegangsheffing tussen zeven en negen uur 's ochtends, komen er in deze periode minder auto's naar de stad en kun je veel effect bereiken. In het buitenland wordt er al succesvol met dit soort oplossingen gewerkt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden