Onderzoekers: Jezus' lijkwade waarschijnlijk echt uit eerste eeuw

Beeld Wikimedia

Het zou zo maar kunnen dat het doek waarin Jezus na zijn dood werd gewikkeld nog onder ons is. Volgens Italiaanse onderzoekers stamt 'lijkwade van Turijn' inderdaad uit de eerste eeuw. Met hun resultaten haken ze in op een wetenschappelijke discussie die al decennia gevoerd wordt.

De relikwie is sinds al ze in de 14e eeuw in Frankrijk opdook met mysteriën omgeven. Toont het linnen kleed inderdaad de contouren van een persoon die gewond is aan zijn linkerhand? En vormen de lijnen inderdaad het profiel van een bebaarde man?

In katholieke kring schrijven sommigen de afdruk al eeuwenlang toe aan Christus, die de sporen achtergelaten zou hebben na zijn kruisdood. Critici gaan echter uit van een Middeleeuwse vervalsing.

'Kleed is ongeveer 2000 jaar'
In een deze week verschenen boek waarschuwen onderzoekers van de universiteit van Padua dat de lijkwade niet te snel afgeschreven moet worden. Het kleed, zo schrijven ze, is wel degelijk ouder dan duizend jaar.

De monsters die ze door middel van koolstofdatering tegen het licht hebben gehouden, zouden gemiddeld 1980 jaar oud zijn. Hun berekening komt opmerkelijk dicht in de buurt van Jezus' vermeende sterfdatum, ergens in het jaar 30. De datering heeft overigens wel de gebruikelijke foutmarge van 250 jaar.

Eind 2011 kwamen collega's van het Italiaanse overheidsinstituut ENEA al tot een vergelijkbare conclusie. ENEA claimde historische authenticiteit: 95 procent van de lijkwade zou inderdaad tweeduizend jaar oud zijn. Ook zou het sporen bevatten van een unieke vorm van UV-straling. De techniek voor dergelijke behandeling was in de Middeleeuwen nog niet voorhanden. Conclusie: een wonder is niet ondenkbaar.

Eerder: lijkwade is Middeleeuwse vervalsing
De twee onderzoeken druisen in tegen grondig onderzoek dat in de jaren '80 werd uitgevoerd. De universiteiten van Oxfor en Arizona en het Zwitserse Federale Instituut voor Technology berekenden toen onafhankelijk van elkaar dat de lijkwade uit de 13e of 14e eeuw stamde.

Er ontstond vrijwel direct twijfel. Critici vermoedden dat het stukje weefsel dat de instituten hadden gekregen oorspronkelijk geen deel uitmaakte van de lijkwade. Het zou er later, bij herstelwerkzaamheden, aan zijn toegevoegd.

Opmerkelijk is ook de theorie van de Britse kunsthistoricus Thomas de Wesselow. Volgens hem is het hele christendom voortgekomen uit de mysterieuze lijkwade. Alle vroeg-christelijke bronnen zouden er uiteindelijk op te herleiden zijn.

De reputatie van het kleed is zo dubieus dat het Vaticaan zich er niet over uitlaat. Toch heeft de kerk meegewerkt aan een lijkwade-documentaire die de Italiaanse televisie zaterdag uitzendt. De uitzending bevat een videoboodschap van niemand minder dan paus Franciscus.

De volledige lijkwade van Turijn Beeld Wikimedia
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden